Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I AIB101 1. Yarıyıl 2 + 0 2,0 2,0
Ön Koşullar Yok
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Ders
Dersin Verilişi
Dersin Koordinatörü Öğr. Gör. Tuğba AŞAN
Dersi Verenler Öğr. Gör. Dr. Barış ÇATAL
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı Türk Gençliği´ni millî, insanî, manevî ve kültür değerlerinin bilincinde, Yüce Atatürk´ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti´nin birer ferdi olarak, devletine karşı görev ve sorumluluklarını bilen, Türk Devleti´nin ülkesi ve milleti ile bölünmez bir bütün olduğuna inanan ve bundan haklı bir gurur duyan, Atatürk İlkeleri´ni yürekten anlayarak, içtenlikle benimseyen, bu inançlardan aldığı güçle memleketine daha yararlı olmaya çalışan, demokratik düşünen ve davranan, bilimsel düşünceye sahip, insanı seven ve sayan, insan haklarına saygılı, sorgulayan ve eleştirel bir tutum sergileyen, yaşadığı çağın olaylarını kavrayabilen, tarihi olaylara karşı bilimsel bir bakış açısı geliştiren ve çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmayı hedef edinen gençleri topluma kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi okumanın amacı, inkılâp, ıslahat, Tanzimat, meşrutiyet gibi kavramların anlamları, söz konusu kavramaların birbirlerine olan benzerlikleri ve farklılıkları, bu kavramların tarihteki örnekleri ve kavramların içeriğine göre örneklerin analizi. Türk İnkılâbının tarihi temelleri anlamak bağlamında; Osmanlı Devleti’nin yaşadığı buhran, bu buhrana etki eden iç ve dış dinamikler, söz konusu dinamiklerin analizi ve Türk İnkılâbına etkileri. Osmanlı Devleti’nin varlığını korumaya yönelik olarak modernleşme çabaları, bu çabalar kapsamında Tanzimat, Islahat ve Meşrutiyet süreçleri, modernleşme sürecinin fikri alt yapısı ve bu bağlamdan olarak Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık fikir akımları, söz konusu fikir akımlarının Türk İnkılâbına ve günümüze etkileri. Osmanlı Devleti’nin çözülüş süreci, bu süreçte etkili olan siyasal, toplumsal, ekonomik ve kültürel dinamikler, çözülüş sürecinde Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve Mondros Ateşkes Antlaşması. Cumhuriyete geçişte ve öncesi Osmanlı döneminde “Şark Meselesi”, bu meselenin ortaya çıkışı, bu mesele dahilindeki devletlerin politikaları, bu politikaların Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri, Cumhuriyete geçiş aşamasında/ Cumhuriyet’in ilk yıllarında “Şark Meselesi”. Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra ortaya çıkan gelişmeler; Anadolu işgalleri, işgallere verilen tepki ve Milli Mücadelede ilk teşkilatlanmalar, Redd-i İlhak ve bu kavram etrafında şekillenen milli duygular, bu işgallerin Milli Mücadelenin ortaya çıkışındaki etkileri. Kuva-yı Millîye, Milli Mücadele ruhu, söz konusu süreçte Mustafa Kemal ve liderliği, İşgaller karşısında memleketin durumu ve Mustafa Kemal’in işgallere karşı siyasi çözüm arayışı ve İstanbul’daki politik/fikri faaliyetleri, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışı. Millî Mücadele için ilk adım, kongreler yoluyla teşkilatlanma: Amasya, Erzurum ve Sivas Kongreleri. Misak-ı Milli metninin ortaya çıkışı, bu metni oluşturan unsurlar, söz konusu metnin hukuki durumu. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda Misak-ı Milli metninin yeri ve bugün için Türkiye Cumhuriyeti iç ve dış politikasındaki yeri ve önemi. Birinci TBMM’nin açılması (23 Nisan 1920), TBMM’nin yapısı ve işleyişi, TBMM’nin açılmasından sonra çıkan ayaklanmalar ve TBMM’nin almış olduğu tedbirler. Sevr Barış Antlaşması, TBMM’nin Sevr Antlaşması’na karşı tepkisi. Düzenli ordunun kurulması; Doğu Cephesi (Ermeni sorunu, Gümrü Barışı ve sonuçları), Güney Cephesi (Adana, Antep, Maraş, Urfa savunmaları). Batı Cephesi (I. İnönü Muharebesi ve sonuçları, II. İnönü Muharebesi, Kütahya ve Eskişehir Savaşları, Sakarya Meydan Savaşı, Büyük Taarruz ve sonuçları). Mudanya Mütarekesi, Lozan Barış Konferansı için yapılan hazırlıklar, görüşmelerin yapılması ve antlaşmanın imzalanması, Lozan Barış Antlaşması’nın önemli maddeleri ve Lozan’ın getirdikleri.
Ders Öğrenme Kazanımları
Haftalık Konular (İçerik)
Hafta Konular Öğretim Yöntemleri
1. Hafta Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Dersini Okumanın Gerekliliği, - İnkılâp, Islahat, Tanzimat, Meşrutiyet, Darbe ve Cumhuriyet Kavramları- İnkılâp, Islahat, Tanzimat, Meşrutiyet, Darbe ve Cumhuriyet Kavramların Birbirleri İle Olan Benzerlikleri ve Farklılıkları, Bu Kavramların Tarihteki Örnekleri ve Örneklerin Analizi.
2. Hafta Avrupa Gelişmeleri (Sanayi Devrimi, Fransız İhtilali) ve Osmanlı’ya Etkileri
3. Hafta Osmanlıda Yenileşme Hareketleri: Tanzimat, Islahat ve Meşrutiyet Dönemi Gelişmeleri
4. Hafta Osmanlı Devleti’nde Ortaya Çıkan Fikir Akımları
5. Hafta I. Dünya Savaşı’na Giden Süreç (Trablusgarp savaşı, Balkan Savaşları, Şark Meselesi ve Modern Sömürgecilik)
6. Hafta Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na Girişi ve Cepheler
7. Hafta I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti ve Dünya
8. Hafta I. Dünya Savaşı Sonrası Yaşanan Gelişmeler, Mondros Mütarekesi ve Anadolu İşgalleri
9. Hafta Ara sınav
10. Hafta Millî Mücadele Hazırlık Dönemi, Cemiyetler, Kuvayi Milliye, Mustafa Kemal’in İşgaller Karşısındaki Tutumu: İstanbul’daki Politik ve Fikri Faaliyetleri-Mustafa Kemal’in Bir Lider Olarak Ortaya Çıkışı
11. Hafta Millî Mücadele Döneminde Yayınlanan Genelgeler, Kongreler, Son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ının açılması ve Misâk-ı Milli
12. Hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Açılması, Meclis’in açılışına karşı çıkan isyanlar
13. Hafta Milli Mücadelede Cepheler
14. Hafta Mudanya Mütarekesi ve Lozan Barış Antlaşması
Kaynaklar
Alpargu, Mehmet., Demir, Mustafa ve diğerleri, H., Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Değişim Yayınları, İstanbul, 2009
Yalçın, Semih ve diğerleri, Türk İnkılâp Tarihi ve Atatürk İlkeleri, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2004
Turan, Mustafa, Millî Mücadelede Siyasi Çözüm Arayışları, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2005
Akdağ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi, c.II, İstanbul, 1974
Atılgan, Gökhan & Saraçoğlu, Cenk & Uslu, Ateş (Yay. Haz.), Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Siyasal Hayat, Yordam Kitap, İstanbul, 2015
Armaoğlu, Fahir, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, cilt.I-II:1914-1995, İstanbul, 2005
Atatürk, Gazi Mustafa Kemal, Nutuk, cilt: I-III, İstanbul, 1973
Fromkin, David, Barışa Son Veren Barış, Modern Ortadoğu Nasıl Yaratıldı? 1914-1922, çev. Mehmet Harmancı, İstanbul, 1994
Kazım Karabekir, İstiklâl Harbimiz, İstanbul, 1988
Kinross, Lord, Atatürk, Bir Milletin Yeniden Doğuşu, İstanbul, 1988
Lewis, Bernard, Modern Türkiye’nin Doğuşu, çev. Metin Kıratlı, Ankara, 1984
Mardin, Şerif, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, 1895-1908, Ankara, 1964
Ortaylı, İlber, “Osmanlı Devleti ve Meşrutiyet”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, cilt. IV, İstanbul, 1985, s.953-960
Özbaran, Salih, Tarih, Tarihçi ve Toplum, 3. Basım, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2005
. Selek, Sabahattin, Anadolu İhtilâli, İstanbul, 1981
Tanör, Bülent, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri (1789-1980), İstanbul, 1999
Traverso, Enzo, Geçmişi Kullanma Kılavuzu, Tarih, Bellek, Politika, Çev. Işık Ergüden, Versus Kitap, İstanbul, 2009
Türk İnkılâp Tarihi, Genel Kurmay Harp Tarihi Yayınları, Ankara, 1973
Tüsiad, Tarih 1839-1939, İstanbul, 2006
Zürcher, Erik Jan, Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, Çev. Yasemin Saner Gönen, 17. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004
AKTS / İş Yükü Tablosu
Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ara Sınav 1 1 12 12
Final 1 12 12
Sınıf İçi Etkinlik 14 2 28
Toplam İş Yükü 52
Dersin AKTS Kredisi 2,0