Rapor Tarihi: 11.04.2026 22:14
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İslam Eğitim Tarihi | FDB 551 | Türkçe | Zorunlu | 3 + 0 | 3,0 | 6,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisansüstü |
| Dersin Verilişi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum, Problem Çözme, Seminer, Ödev |
| Dersin Koordinatörü | Prof. Dr. Mehmet Faruk BAYRAKTAR, Arş. Gör. HANDAN ZÜLAL ERSOY |
| Dersi Veren(ler) | Prof. Dr. Mehmet Faruk BAYRAKTAR (Güz) |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, İslam eğitim düşüncesinin ve eğitim kurumlarının tarihsel gelişimini incelemektir. Ders kapsamında İslam’ın ortaya çıkışından itibaren eğitim faaliyetlerinin gelişimi, İslam medeniyetinde ortaya çıkan eğitim kurumları ve eğitim anlayışları ele alınarak öğrencilerin İslam eğitim tarihini tarihsel ve pedagojik bir perspektifle değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu derste İslam’ın ilk dönemlerinden başlayarak İslam dünyasında eğitim faaliyetlerinin gelişimi incelenmektedir. Ders kapsamında Hz. Peygamber döneminde eğitim faaliyetleri, suffa ve mescit merkezli eğitim anlayışı, Emevî ve Abbasî dönemlerinde eğitim kurumlarının gelişimi, medreselerin ortaya çıkışı ve yaygınlaşması ele alınmaktadır. Ayrıca İslam düşünürlerinin eğitim görüşleri, İslam medeniyetinde eğitim kurumları ve öğretim yöntemleri değerlendirilmekte; Osmanlı döneminde eğitim kurumları ve eğitim anlayışı incelenerek İslam eğitim tarihinin genel gelişim süreci analiz edilmektedir. |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | İslam eğitim tarihinin temel dönemlerini ve gelişim sürecini açıklar. |
| 2 | İslam dünyasında ortaya çıkan eğitim kurumlarını ve işlevlerini analiz eder. |
| 3 | İslam düşünürlerinin eğitimle ilgili görüşlerini değerlendirir. |
| 4 | İslam medeniyetinde eğitim anlayışının gelişimini tarihsel bağlamda yorumlar. |
| 5 | İslam eğitim tarihinin günümüz eğitim anlayışı üzerindeki etkilerini değerlendirir. |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | Mekke dönemi eğitim faaliyetleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Görüşme |
| 2. Hafta | Mescid-i Nebevi’nin eğitim öğretim fonksiyonu | Araştırma, Sunum (Hazırlık) |
| 3. Hafta | Ashabı-ı Suffa | Araştırma, Sunum (Hazırlık) |
| 4. Hafta | Medrese öncesi eğitim-öğretim yerleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık) |
| 5. Hafta | Medreselerin doğuşu ve gelişimi | Araştırma, Diğer Faaliyetler, Sunum (Hazırlık) |
| 6. Hafta | Eğitim-öğretimin medreselere geçmesinin nedenleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık) |
| 7. Hafta | İslam filozoflarına göre çocukların eğitimi | Araştırma, Görüşme, Sunum (Hazırlık) |
| 8. Hafta | İslam filozoflarına göre çocukların eğitimi | |
| 9. Hafta | Kadının öğretimi, kadının meşgul olduğu sahalar | Araştırma, Görüşme, Sunum (Hazırlık) |
| 10. Hafta | Emeviler dönemi ve eğitim | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler, Sunum (Hazırlık) |
| 11. Hafta | Abbasiler dönemi ve eğitim | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Görüşme |
| 12. Hafta | Selçuklular dönemi ve eğitim | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Görüşme |
| 13. Hafta | Medreselerin Osmanlı eğitim sistemindeki temel fonksiyonu ve toplumdaki etkinliği | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık) |
| 14. Hafta | Medreselerin gerilemesi. Medreselerin ıslahı çabaları | Araştırma, Sunum (Hazırlık) |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1: Lisans döneminde elde ettiği bilgilere dayanarak, FDB alanında bilgisini uzmanlık düzeyinde geliştirmek. | ✔ | |||||
| 2 | PY2: FDB'ye ilişkin araştırmalarda konu seçiminden, araştırmanın sonuçlanmasına ve kamuoyuna sunulmasına kadar devam eden süreçte mesleki etik kurallarına uyarak, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine göre hareket etme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 3 | PY3: FDB alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenmek, alana ait bilgileri fert ve toplum yararına kullanma becerisini elde etmek. | ✔ | |||||
| 4 | PY4: FDB alanına ilişkin tarihi bilgilerin yanında, alanıyla ilgili aktüel gelişmeleri takip ederek ülkemiz şartları açısından değerlendirebilme yeteneğini kazanmak. | ✔ | |||||
| 5 | PY5: FDB alanında üretilen bilgi ve becerileri tenkitçi bir yaklaşımla değerlendirip yorumlayabilme becerisine sahip olmak. | ✔ | |||||
| 6 | PY6: FDB alanında kazandığı nosyonu din hizmetleri ve din eğitimi alanında kullanabilecek bir beceriyi sahip olmak. | ✔ | |||||
| 7 | PY7: Akademik alanıyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilme, bunları inceleyip değerlendirebilme ve ele aldığı problemlerin çözümünde kullanabilme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 8 | PY8: FDB nosyonundan yararlanarak, günümüzde karşılaşılan bireysel ve toplumsal problemler içim çözüm önerileri sunabilecek bir beceriye sahip olmak. | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 | DK4 | DK5 |
|---|---|---|---|---|---|
| PY1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY6 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY7 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY8 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| Ders Kitabı veya Notu | Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır. |
|---|---|
| Diğer Kaynaklar |
|
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 2 | 28 |
|
Ders Dışı |
Ödev | 6 | 6 | 36 |
| Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları | 6 | 6 | 36 | |
| Araştırma | 6 | 6 | 36 | |
| Görüşme | 1 | 1 | 1 | |
| Sunum (Hazırlık) | 2 | 4 | 8 | |
| Diğer Faaliyetler | 1 | 2 | 2 | |
|
Sınavlar |
Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Ödev | 1 | 2 | 2 | |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Toplam İş Yükü | 153 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 6,0 | ||
