Rapor Tarihi: 12.04.2026 13:11
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İslam Felsefesinde Mantık | FDB 528 | Türkçe | Zorunlu | 3 + 0 | 3,0 | 6,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisansüstü |
| Dersin Verilişi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum, Problem Çözme, Seminer, Ödev. |
| Dersin Koordinatörü | Arş. Gör. ÖMER SİNA TEKİN |
| Dersi Veren(ler) | |
| Dersin Amacı | Bu derste, İslam filozoflarının mantık anlayışları ve bazı mantık problemlerini öğrenciye öğretmek amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | 1. Bir felsefe disiplini olarak mantık 2. İslam düşüncesinde mantık çalışmaları 3. Platon ve Aristoteles’te mantık 4. Farabinin mantık anlayışı 5. İbn Sina’nın mantık anlayışı I 6. İbn Sina’nın mantık anlayışı II 7. Klasik-formej mantığın amacı ve konusu 8. Kavramlar 9. Önermeler I 10. Önermeler II 11. Bir yöntem olarak tümdengelim 12. Bir yöntem olarak tümevarım 13. Bir yöntem olarak analoji 14. Kıyas ve burhan |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | İbn Sina felsefesinin temel kavramlarını ve araştırma alanlarını açıklar. |
| 2 | İbn Sina'nın varlık teorisini (ontoloji) ve varlık-mahiyet ayrımını tanımlar. |
| 3 | Nefs teorisi, akıl ve bilgi süreci gibi epistemolojik ve psikolojik problemleri analiz eder. |
| 4 | İbn Sina'nın Tanrı, evren ve peygamberlik anlayışına yönelik argümanlarını değerlendirir. |
| 5 | İbn Sina'nın İslam ve Batı felsefesi literatüründeki etkilerini eleştirel bir bakış açısıyla yorumlar. |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | İslam felsefesinde mantığın doğuşu ve tercüme faaliyetleri | Araştırma |
| 2. Hafta | Mantığın tanımı, gayesi ve dil-düşünce ilişkisi | Araştırma |
| 3. Hafta | Lafızlar ve delalet bahisleri | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 4. Hafta | Beş Tümel (Külliyyât-ı Hamse / İsagoci) | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 5. Hafta | Kategoriler (Makûlât) teorisi | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 6. Hafta | Tanım (Ta'rif) teorisi ve şartları | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 7. Hafta | Önermeler (Kazâyâ): Tanımı, yapısı ve türleri | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 8. Hafta | Önermeler arası ilişkiler (Döndürme ve Karşı Olum) | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 9. Hafta | Akıl yürütme yöntemleri ve Kıyasın yapısı | |
| 10. Hafta | Kıyas türleri: İktirani ve İstisnai kıyaslar | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 11. Hafta | Beş Sanat I: Burhan (Demonstrasyon) teorisi ve kesinlik | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 12. Hafta | Beş Sanat II: Cedel (Diyalektik) ve Safsata | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 13. Hafta | Beş Sanat III: Hitabet (Retorik) ve Şiir (Poetika) | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 14. Hafta | Mantığın İslami ilimlere (Kelam ve Usul) entegrasyonu ve genel değerlendirme | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1: Lisans döneminde elde ettiği bilgilere dayanarak, FDB alanında bilgisini uzmanlık düzeyinde geliştirmek. | ✔ | |||||
| 2 | PY2: FDB'ye ilişkin araştırmalarda konu seçiminden, araştırmanın sonuçlanmasına ve kamuoyuna sunulmasına kadar devam eden süreçte mesleki etik kurallarına uyarak, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine göre hareket etme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 3 | PY3: FDB alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenmek, alana ait bilgileri fert ve toplum yararına kullanma becerisini elde etmek. | ✔ | |||||
| 4 | PY4: FDB alanına ilişkin tarihi bilgilerin yanında, alanıyla ilgili aktüel gelişmeleri takip ederek ülkemiz şartları açısından değerlendirebilme yeteneğini kazanmak. | ✔ | |||||
| 5 | PY5: FDB alanında üretilen bilgi ve becerileri tenkitçi bir yaklaşımla değerlendirip yorumlayabilme becerisine sahip olmak. | ✔ | |||||
| 6 | PY6: FDB alanında kazandığı nosyonu din hizmetleri ve din eğitimi alanında kullanabilecek bir beceriyi sahip olmak. | ✔ | |||||
| 7 | PY7: Akademik alanıyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilme, bunları inceleyip değerlendirebilme ve ele aldığı problemlerin çözümünde kullanabilme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 8 | PY8: FDB nosyonundan yararlanarak, günümüzde karşılaşılan bireysel ve toplumsal problemler içim çözüm önerileri sunabilecek bir beceriye sahip olmak. | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 | DK4 | DK5 |
|---|---|---|---|---|---|
| PY1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PY4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PY6 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY7 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY8 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| Ders Kitabı veya Notu | Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır. |
|---|---|
| Diğer Kaynaklar |
|
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 2 | 28 |
|
Ders Dışı |
Ödev | 6 | 6 | 36 |
| Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları | 6 | 6 | 36 | |
| Araştırma | 6 | 6 | 36 | |
| Görüşme | 1 | 2 | 2 | |
| Sunum (Hazırlık) | 2 | 3 | 6 | |
| Diğer Faaliyetler | 1 | 3 | 3 | |
|
Sınavlar |
Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Ödev | 1 | 2 | 2 | |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Toplam İş Yükü | 153 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 6,0 | ||
