Rapor Tarihi: 15.01.2026 01:06
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Osmanlı Arşiv Metinleri | TAR 213 | Türkçe | Zorunlu | 3. Yarıyıl | 3 + 0 | 3,0 | 4,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Verilişi | Teorik |
| Dersin Koordinatörü | Doç. Dr. Hamdi ÖZDİŞ |
| Dersi Veren(ler) | Doç. Dr. Hamdi ÖZDİŞ (Güz) |
| Dersin Amacı | Osmanlı diplomasisi ve diplomatik yazışmalarında kullanılan yöntemleri ve esasları öğretir. |
| Dersin İçeriği | Osmanlıca yazı türlerinden olan matbu ile başlayarak Osmanlı Arşivlerinde kullanılan Rika el yazısından oluşan çeşitli metinlerin şekile ve içerik olarak incelenmesi ve belli bir düzeyde okuyabilme yeteneğenin kazandırılmasına dönük bir ders içerği olacaktır. |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | Osmanlı diplomatik yazışmaları hakkında bilgi sahibi olur |
| 2 | Osmanlı belgelerinin dilini kavrar |
| 3 | Osmanlı bürokratik yazışmalarındaki yazı türlerini öğrenir |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | Diplomatik (Belge İlmi) ve Diplomatiğin Doğuşu | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 2. Hafta | Osmanlı Diplomatiği | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 3. Hafta | Osmanlı Belgelerinin Genel ÖzellikleriGeneral Features of Ottoman Scripts | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 4. Hafta | Rik’a belgelerinin Özellikleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 5. Hafta | Rik’a ile Yazılmış Belgeleri Okumak | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 6. Hafta | Yazı Örnekleri: Tezkire, İrade ve Arz-ı hâl | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 7. Hafta | Arşiv Belgelerini Okuma ve Analiz Etme | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 8. Hafta | Arşiv Belgelerini Okuma ve Analiz Etme | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 9. Hafta | Telhis, Buyruldu ve Hatt-ı Hümâyun Örneklerini Okuma | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 10. Hafta | Arşiv Belgelerinde Bulunan Türkçe Arapça ve Farsça Etkiler | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 11. Hafta | Arşiv Belgeleri Arasındaki Farklar | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 12. Hafta | Nesih, Ta’lik ve Sülüs Belgeleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 13. Hafta | Vakıf Senetleri, Hatt-ı Hümâyun ve Ahidnâme Örnekleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 14. Hafta | Osmanlı Belgelerinde Bulunan Kelimelerin ve Düşüncelerin Anlamları | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Tarih disiplininin yöntemiyle geçmiş bilgisini analiz edebilme yetisi kazanarak bilimsel bilgi üretebilme kabiliyeti kazanır. | ✔ | |||||
| 2 | Geçmişten günümüze dünyada ve Türkiye’de tarih yazımı ve ekoller hakkında bilgi edinir, yeni ekolleri tanır ve tarihe etkilerini değerlendirir. | ✔ | |||||
| 3 | Tarihsel problemleri tanımlayabilme becerisini geliştirerek tarihi olayları her yönüyle kavrar ve derinlemesine nüfuz eder. | ✔ | |||||
| 4 | Güncel olaylar ve süreçlerle geçmiş arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisine sahip olur. Yerel ve sözlü tarih araştırmaları vasıtasıyla tekil olanla evrensel olan arasında ilişki kurma yeteneği kazanır. | ✔ | |||||
| 5 | Tarihsel metinleri çözümleyebilme, eleştirme ve tahlil etme yeteneğine sahip olur ve konunun kaynaklarına vakıf olarak özet çıkarma transkripsiyon yapma, rapor etme ve bilimsel toplantılarda tebliğ vb. şekilde sunma becerisi kazanır. | ✔ | |||||
| 6 | Tarihsel problemlere akademik/objektif yaklaşabilme becerisi kazanarak muhakeme yapma ve analitik düşünme yeteneği gelişir. | ✔ | |||||
| 7 | Eskiçağ ve İslam tarihi, İslamiyet’ten önceki ve sonraki Türk tarihi, Osmanlı ve Cumhuriyet tarihi, Avrupa ve Dünya tarihi gibi tarihin bütün dönemlerine dair temel düzeyde bilgi edinir, temel problemleri öğrenir ve bu dönemleri kendi içinde kıyaslayabilir. | ✔ | |||||
| 8 | Tarih alanında edindiği bilgi ve becerileri, sosyal bilimlerin diğer alanlarıyla ortak yürütülen çalışmalarda kullanabilir. | ✔ | |||||
| 9 | Osmanlı, Avrupa ve dünya tarihleri hakkında bilgi sahibi olarak yorumlama, karşılaştırma ve analiz yapma becerilerine sahip olur. | ✔ | |||||
| 10 | Kütüphane ve arşiv kullanma alışkanlığı ve yeteneği kazanarak bir konuda araştırma yapmanın yöntemlerini öğrenerek bunlardan yaşamın diğer alanlarında da yararlanabilir | ✔ | |||||
| 11 | Belirli dönemlerin belgelerini çalışmak için gerekli olan spesifik araçları, tarihi metinleri (paleografi, epigrafya gibi), yazıtları ve kitabeleri çözümleyebilir, çeşitli dillerdeki kaynak metinleri kullanım bilgi ve becerisi kazanır. | ✔ | |||||
| 12 | Hayat boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilimsel ve çağdaş konular hakkında gelişmeleri izler ve kendini geliştirir; bilimsel ahlak ve sorumluluk bilincine sahip olur. | ✔ | |||||
| 13 | Bibliyografik repertuarlar, arşiv envanterleri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanma bilgi ve becerisi kazanır. Bilgi ve internet teknolojilerini kullanarak tarih alanında bilgi oluşturma, düzenleme, iletme, saklama, sunma ve paylaşma yeteneğine sahip olur. | ✔ | |||||
| 14 | Bireysel çalışma becerisi ve bağımsız karar verebilme kabiliyetine sahip olarak fikirlerini ve eleştirilerini yapıcı bir biçimde sözlü ve yazılı, açık ve öz bir şekilde ifade edebilme güvenini kazanır. | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 |
|---|---|---|---|
| PY1 | 3 | 3 | 3 |
| PY2 | 2 | 2 | 2 |
| PY3 | 4 | 4 | 4 |
| PY4 | 3 | 3 | 3 |
| PY5 | 5 | 5 | 5 |
| PY6 | 3 | 3 | 3 |
| PY7 | 4 | 4 | 4 |
| PY8 | 3 | 3 | 3 |
| PY9 | 4 | 4 | 4 |
| PY10 | 3 | 3 | 3 |
| PY11 | 5 | 5 | 5 |
| PY12 | 4 | 4 | 4 |
| PY13 | 4 | 4 | 4 |
| PY14 | 3 | 3 | 3 |
| Ders Kitabı veya Notu | Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır. |
|---|---|
| Diğer Kaynaklar |
|
| Güz Dönemi | |||
| Sorumlu Personel | Grup | Değerlendirme Yöntemi | Yüzde |
|---|---|---|---|
| Doç. Dr. Hamdi ÖZDİŞ | Vize | 40,00 | |
| Doç. Dr. Hamdi ÖZDİŞ | Final | 60,00 | |
| Toplam | 100,00 | ||
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 3 | 42 |
|
Ders Dışı |
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları | 14 | 2 | 28 |
| Araştırma | 14 | 2 | 28 | |
|
Sınavlar |
Ara Sınav 1 | 1 | 2 | 2 |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Toplam İş Yükü | 102 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 4,0 | ||