Rapor Tarihi: 27.04.2026 10:32
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Farmasötik Toksikoloji Uygulama | ECZ499 | Türkçe | Zorunlu | 8. Yarıyıl | 0 + 4 | 2,0 | 3,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Verilişi | Anlatım,demostrsasyon,deney,grup çalışması |
| Dersin Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Didem ORAL |
| Dersi Veren(ler) | Dr. Öğr. Üyesi Didem ORAL (Bahar) |
| Dersin Amacı | Toksikoloji bilim dalının pratik uygulamaları hakkında bilgi ve toksisite testleri uygulamaları hakkında bilgi verme ve pratik kazandırma |
| Dersin İçeriği | Laboratuvar Güvenliği ve Etik: Laboratuvar güvenliği protokolleri, biyogüvenlik ve toksikolojide deney hayvanlarının etik kullanımı (Demonstrasyon). Uçucu Zehirlerin Analizi: Biyolojik materyalde uçucu zehirlerin kalitatif tanımlanması ve Headspace (HS) teknikleri. Asidik İlaçların İzolasyonu: Sıklıkla zehirlenmeye neden olan asidik ilaçların biyolojik örneklerden pH bağımlı ekstraksiyonu. Asidik İlaçların Tanımlanması: İzole edilen asidik fraksiyon üzerinde temel tanıma ve renk testleri. Bazik İlaçların İzolasyonu: Sıklıkla zehirlenmeye neden olan bazik ilaçların (alkaloidler, antidepresanlar vb.) biyolojik örnekten izolasyonu. Bazik İlaçların Tanımlanması: Bazik ilaç grupları için spesifik çöktürme ve renk reaksiyonları ile temel tanıma testleri. Gıda Toksikolojisi I (Süt Ürünleri): Sütte ve yoğurtta prezarvatif (koruyucu) madde tayini yöntemleri. Gıda Toksikolojisi II (Et Ürünleri): Et ürünlerinde nitrit miktarının spektrofotometrik yöntemle nicel tayini. Analjeziklerin Analizi: Zehirlenmelerde sık görülen analjeziklerin nitel testleri ve spektrofotometrik nicel (quantitative) tayini. İn Vitro Toksikoloji Metotları: Toksikoloji araştırmalarında kullanılan hücre canlılığı ve sitotoksisite (MTT, LDH vb.) testleri. Toksikolojide Yapay Zeka Uygulamaları: Laboratuvar verilerinin AI ile analizi, QSAR modelleme ve in silico toksisite tahminleri. Acil Toksikolojik Yaklaşım: Acil tıpta akut zehirlenme vakaları ve klinik laboratuvar tanı algoritmaları. Bilinmeyen Numune Analizi: Sistematik Toksikolojik Analiz (STA) prensipleriyle bilinmeyen örneklerin tanımlanması. Olgu Raporu Çalışmaları: Zehirlenme olgu raporu hazırlık süreçleri, literatür taraması ve akademik sunum teknikleri. |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | Tıbbi, zehirli veya narkotik bitkileri teşhis etme |
| 2 | İlaç etkin maddesinin metabolizmasını değerlendirme |
| 3 | İlaç-ilaç/besin/doğal tıbbi ürün/hastalık etkileşmelerini saptama ve değerlendirme |
| 4 | İlaçlar ve aşıların yan/advers etkilerini saptama ve değerlendirme |
| 5 | İlaçların toksik etkilerini değerlendirme |
| 6 | İlaç dışı ksenobiyotiklerin toksikolojik risk değerlendirmesini yapma |
| 7 | İlaç etkin madde/yardımcı maddelerin karakterizasyon analizlerini yapma |
| 8 | İlaç analizinde ince tabaka kromatografisi (İTK) yöntemini kullanma |
| 9 | İlaç analizinde ultraviyole (UV) spektrofotometrik yöntemini kullanma |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | Toksikoloji laboratuvarına giriş; Laboratuvar güvenliği ve genel bilgiler | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay |
| 2. Hafta | Laboratuvar güvenliği, deney hayvanları ve toksikolojide deney hayvanlarının kullanımı) | Uygulama, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay, Problem Çözme, Grup Çalışması |
| 3. Hafta | Acil tıpta akut zehirleneme vakaları | Uygulama, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Gezi, Grup Çalışması |
| 4. Hafta | Toksikolojide Zehirlenme Olgu Raporu Hazırlık Çalışmaları | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması |
| 5. Hafta | Uçucu Zehirlerin Biyolojik Materyalde Kalitatif Tanımlanmaları | Uygulama, Anlatım, Soru-Cevap, Deney, Grup Çalışması, Gösterip Yaptırma |
| 6. Hafta | DemonstrasyonToksikoloji Araştırmalarında Kullanılan İnvitro Testler | Anlatım, Soru-Cevap, Deney, Grup Çalışması |
| 7. Hafta | Sıklıkla Zehirlenmelere Neden Olan Asidik İlaçların Biyolojik Örnekten İzolasyonu, Temel Tanıma Testleri, Sıklıkla Zehirlenmelere Neden Olan Bazik İlaçların Biyolojik Örnekten İzolasyonu | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Deney, Grup Çalışması, Gösterip Yaptırma |
| 8. Hafta | Sütte ve Yoğurtta Prezarvatif Madde Tayini | Sunum (Hazırlık), Uygulama, Deney, Grup Çalışması, Gösterip Yaptırma |
| 9. Hafta | Sıklıkla Zehirlenmelere Neden Olan Analjezik İlaçların Biyolojik Örnekten Temel Tanıma Testleri ile Nitel ve Spektrofotometrik Yöntemle Nicel Tayini | Uygulama, Anlatım, Deney, Grup Çalışması, Gösterip Yaptırma |
| 10. Hafta | Sıklıkla zehirlenmelere neden olan terapötik penceresi dar ilaçların varfarin veya teofilin- biyolojik örnekte nitel ve nicel tayini | |
| 11. Hafta | Et Ürünlerinde Nitrit Miktarının Spektrofotometrik Tayini | Anlatım, Soru-Cevap, Deney, Grup Çalışması, Gösterip Yaptırma |
| 12. Hafta | Bilinmeyen Numune Analizi | Uygulama, Anlatım, Deney, Grup Çalışması |
| 13. Hafta | Toksikolojide Zehirlenme Olgu Raporu Sunumları | Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay, Grup Çalışması |
| 14. Hafta | Toksikolojide Zehirlenme Olgu Raporu Sunumları2 | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Eczacılık lisans programını tamamlayarak elde ettiği bilgi ve becerileri; mevcut yasalar, yönetmelikler ve mevzuat doğrultusunda, etik ve deontolojik kurallar çerçevesinde gerektiğinde inisiyatif alarak mesleğin uygulama alanlarında kullanır. | ✔ | |||||
| 2 | İlaç etkin ve yardımcı maddelerinin, farmasötik preparatların ve tıbbi ürünlerin fiziksel ve kimyasal yapısı, sentezi, mikrobiyolojik ve toksikolojik analizleri, etkileri, yapı-etki ilişkileri, tasarım ve geliştirilmeleri, terapötik doz tayini ile farmakokinetik ve farmakodinamik özellikleri konusunda yeterli bilgi ve uygulama becerisine sahiptir. | ✔ | |||||
| 11 | Toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için ilgili yasal otoriteler, hekimler ve sağlık personeliyle, ilaç endüstrisi ve diğer paydaşlar ile etkin iletişim kurabilir, alanla ilgili sorunlara öneri ve çözüm getirebilir. | ✔ | |||||
| 16 | Birinci basamak sağlık hizmeti sunan bir sağlık profesyoneli olarak, hasta kayıtlarını yöneterek sağlıklı yaşam danışmanlığı yapar; sağlıklı yaşamı teşvik eder ve halk sağlığını korumak için mesleki sorumluklarını yerine getirir. | ✔ | |||||
| 17 | Sorumluluğu altında çalışanların iş güvenliğine dikkat eder ve bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik mesleki eğitimlerini planlar, yönetir ve süreci izleyip değerlendirir. | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 | DK4 | DK5 | DK6 | DK7 | DK8 | DK9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PY1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PY2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PY11 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PY16 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PY17 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Ders Kitabı veya Notu |
|
|---|---|
| Diğer Kaynaklar | Diğer Kaynaklar bulunmamaktadır. |
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 3 | 42 |
|
Sınavlar |
Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Uygulama | 14 | 2 | 28 | |
| Sınıf İçi Etkinlik | 3 | 1 | 3 | |
| Toplam İş Yükü | 77 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 3,0 | ||
