Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Biyoistatistik BIS501 Türkçe Zorunlu 2 + 2 3,0 8,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisansüstü
Dersin Verilişi Yüz yüze
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Şengül CANGÜR
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı Öğrencinin, temel istatistiksel kavram ve yöntemleri, örnek ve uygulamalarla kavramasını sağlamak. Öğrenciye, temel istatistiksel sorunları kendi başına çözebilme ve yorumlayabilme becerisi kazandırmak.
Dersin İçeriği Bu dersin verilmesindeki temel nedenler; alan dışından gelen öğrencilere biyoistatistik kavram ve yöntemlerinin tanıtılması, alanından gelen öğrencilere ise biyoistatistiğin sağlık alanında en sık kullanılan temel uygulamalarını öğretmektedir. Bu amaç dikkate alındığında dersin içeriği, temel istatistik kavramlar, değişkenlerin sınıflandırılması, tanımlayıcı istatistikler, tablolar ve grafik tipleri, değişken dağılımları ve özellikleri, istatistiklere ait örnekleme dağılımları, hipotez kavramı ve hata tipleri, istatistiksel fark ve ilişkinin tanımı ve kullanımı, ön şart kavramı, tek örneklem hipotez testleri, basit korelasyon ve regresyon analizi, parametrik ve parametrik olmayan istatistikler hakkında genel bilgiler, sağlık istatistikleri, duyarlılık ve seçicilik hesabı, örnek genişliğinin tespiti ve örnekleme yöntemlerinden oluşmaktadır. Ayrıca bu ders kapsamında anlatılan konuların uygulamadaki yeri ve uygulama adımları da ele alınacaktır.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 İstatistik ve Biyoistatistik bilimlerinin tanımını öğrenir, biyoistatistik bilimine ait yöntem ve prensiplerin nerede nasıl kullanılacağını kavrar, biyoistatistik danışmanlığın gerektiği koşul ve durumlara karar verebilir.
2 Verinin tanımını yapabilir, verinin taşıması gereken özellikleri ve veri toplamada dikkat edilmesi gereken temel hususları öğrenir, veri girişi, veri manipülasyonları yapabilir.
3 Temel Biyoistatistik kavramları öğrenir, değişkenleri tiplerine ve kullanım yerlerine göre sınıflandırabilir, paket programda değişken tiplerini tanımlayabilir.
4 Tanımlayıcı merkez ölçülerini öğrenir, elle ve paket program aracılığı ile hesaplayabilir, birbirlerinden olan farklarını bilir ve kullanım yerlerini seçebilir.
5 Tanımlayıcı varyasyon (değişim) ölçülerini öğrenir, elle ve paket program aracılığı ile hesaplayabilir, birbirlerinden olan farklarını bilir ve kullanım yerlerini seçebilir.
6 Tablo ve grafiklerin tanımlamasını yapabilir, tablo ve grafik çizmedeki temel kuralları öğrenir, uygun tablo ve grafik çizebilir, hangi durumda hangi grafiğin kullanılması gerektiğine doğru karar verebilir.
7 Hipotez kavramını tanımlayabilir, hipotez testinin anlamını öğrenir, hipotez testi sonrasında ortaya çıkacak hataların tanımını yapabilir, testin gücünü öğrenir ve hipotez testlerini sınıflandırabilir.
8 Parametrik ve parametrik olmayan hipotezlerin ayrımını yapabilir ve tercih edildikleri durumları açıklayabilir, temel amaçlar için kullanılan parametrik ve parametrik olmayan hipotez testlerini bilir.
9 Bağımsız iki örneklemin ortalama, ortanca değer ve oranlarını karşılaştırmada kullanılan testleri öğrenir, paket prgramda uygulamasını yapabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir.
10 Bağımsız ikiden fazla örneklemin ortalama, ortanca değer ve oranlarını karşılaştırmada kullanılan testleri öğrenir, paket prgramda uygulamasını yapabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir.
11 Bağımlı iki örneklemin ortalama, ortanca değer ve oranlarını karşılaştırmada kullanılan testleri öğrenir, paket prgramda uygulamasını yapabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir.
12 Bağımlı ikiden fazla örneklemin ortalama, ortanca değer ve oranlarını karşılaştırmada kullanılan testleri öğrenir, paket prgramda uygulamasını yapabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir.
13 Basit ve kısmi korelasyon analizlerini öğrenir, paket prgramda uygulamasını yapabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir, basit doğrusal regresyon analizini yapabilir ve sonuçlarını yorumlayabilir.
14 Örnek genişliğinin belirlenmesinde dikkat edilecek konuları bilir, temel problemler için uygun örnek genişliğini hesaplayabilir ve en sık kullanılan örnekleme yöntemleri ile örnekleri nasıl seçeceğine karar verebilir.
15 Bilimsel araştırma türlerini sayabilir, bu türlerin temel özelliklerini ve birbirlerinden farklılıklarını bilir, araştırmaların çeşitli aşamalarında istatistik kavram, yöntem ve prensiplerle ilgili sık yapılan hataları bilir.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Biyoistatistiğe Giriş
2. Hafta Temel Biyoistatistik Kavramlar Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları
3. Hafta Verilerin Sınıflandırılması Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
4. Hafta Tanımlayıcı İstatistikler Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Diğer Faaliyetler
5. Hafta Tablo ve Grafikler Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Diğer Faaliyetler
6. Hafta Hipotez Kavramı ve Parametrik ve Parametrik Olmayan Hipotez Testleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Diğer Faaliyetler
7. Hafta Bağımsız Gruplarda İki ve İkiden Fazla Örneklem Testleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
8. Hafta Bağımlı Gruplarda İki ve İkiden Fazla Örneklem Testleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
9. Hafta Basit, Kısmi Doğrusal Korelasyon ve Doğrusal Regresyon Analizleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
10. Hafta Örneklem ve Örneklem Genişliğini Belirlemede Kullanılan Yöntemler Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
11. Hafta Bazı Hipotez Testleri İçin Örneklem Genişliğinin Hesabı Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
12. Hafta Uygun Örnekleme Yönteminin Seçimi Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Diğer Faaliyetler
13. Hafta Araştırma Tipleri ve Araştırmaların Temel Özellikleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
14. Hafta Araştırmalarda Sık Yapılan Hatalar Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Fakültelerde, biyoistatistik dersinin yürütülmesi konusunda öğretim üyesine yardımcı olacak ve laboratuvar pratiklerini yaptırabilecek bilgiye sahip olacaktır.
2 Yüksekokullarda, temel biyoistatistik dersini kendi başına verebilecek bilgi, deneyim ve tecrübeye sahip olacaktır.
3 Alanı ile ilgili konularda yapılan sunumlara, seminerlere, katıldığı kongre veya sempozyumlarda karşılaştığı bilimsel çalışmalara ilişkin sorular sorabilecek, katkı ve eleştiri yapabilecektir.
4 Alanına ilişkin bilgilerini, tez danışmanı ile bilgi alışverişi yapmak, makale tartışması ve seminer sunumu vb. etkinliklerle başkalarına aktarmak için kullanabilecektir.
5 Tez araştırmalarına ve temel bilimsel araştırmalara biyoistatistik danışmanlık yapabilecek ve çeşitli istatistiksel programları kullanarak verileri analiz edebilecek ve sonuçları yorumlayabilecektir.
6 Araştırmaların planlama ve yürütmesini yapabilecek biyoistatistik bilgisine sahip olacaktır.
7 Kendi alanıyla ilgili bilimsel araştırmaların planlama, yürütme ve rapor aşamalarını tek başına yapabilecektir.
8 Biyoistatistik bilimine katkı sağlayabilecek düzeyde kuramsal biyoistatistik bilgisine sahip olacak ve temel biyoistatistik yöntemlerini uygulayabilecektir.
9 Uygun istatistiksel çözümlemelere karar verebilmek ve sonuçları doğru irdeleyebilmek için yeterli düzeyde matematiksel istatistik bilgisine sahip olacaktır.
10 Literatür taraması sonucunda elde edilen bilimsel araştırmalarda adı geçen biyoistatistik kavram, yöntem ve prensiplere ilişkin yorumlamalar yapabilecek ve literatürde kullanım şekli konusunda fikir beyan edebilecektir.
11 Çalıştığı bölgenin sağlık sorunlarını azaltmak ve sağlık düzeyini yükseltmek için veri toplayabilecek, verileri değerlendirebilecek, önceki dönemlerle ve farklı bölgelerle karşılaştırabilecek, neden sonuç ilişkisi kurabilecek ve sık görülen veya en çok ölüm ve sakatlığa yol açan hastalıkların risk faktörlerini belirleyebilecektir.
12 Toplum sağlığını koruma ve sağlık hizmetlerinde çeşitli önlemler almak için gerekli sağlık istatistiklerini hesaplayabilecek, yorumlayabilecek ve tablo grafikler halinde verebilecektir.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6 DK7 DK8 DK9 DK10 DK11 DK12 DK13 DK14 DK15
PY1 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
PY2 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
PY3 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
PY4 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
PY5 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
PY6 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
PY7 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
PY8 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
PY9 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
PY10 0 0 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
PY11 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
PY12 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • Ankaralı H, Cangür S, Sungur MA Formülsüz Biyoistatistik, İstanbul: Betim Basım, ISBN: 6058695733, 2015
  • Sümbüloglu K ve Sümbüloğlu V. Biyoistatistik. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2010..
  • Özdamar K. Pasw ile Biyoistatistik. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 2013.
  • Alpar R. Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle UYGULAMALI İSTATİSTİK ve GEÇERLİK-GÜVENİRLİK. Ankara: Detay Yayıncılık, 2014.
  • Daniel, Wayne W. Biostatistics 9th Edition, New York: John Wiley & Sons, 2013.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 4 56
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 13 2 26
Araştırma 8 2 16
Diğer Faaliyetler 12 0,5 6
Sınavlar
Ödev 14 1 14
Final 1 2 2
Uygulama 14 2 28
Sınıf İçi Etkinlik 14 4 56
Toplam İş Yükü 204
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 8,0