Rapor Tarihi: 10.02.2026 06:44
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türkiye'de Sosyoloji Tarihi | SOS311 | Türkçe | Zorunlu | 5. Yarıyıl | 3 + 0 | 3,0 | 5,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Verilişi | Örgün |
| Dersin Koordinatörü | Prof. Dr. EMEL COŞKUN |
| Dersi Veren(ler) | Dr. Öğr. Üyesi Şevket Ercan KIZILAY (Güz) |
| Dersin Amacı | Bu derste Türkiye'de II. Meşrutiyet , Cumhuriyet dönemindeki sosyolojik bilgi üretimi, dönemin önde gelen sosyologlarının çalışmaları çerçevesinde ortaya konulacaktır. Öğrencilerin bu ders ile Türkiye'deki sosyolojik araştırma geleneği ve ilgili yerli sosyoloji literatürü hakkında farkındalığın oluşması sağlanacaktır. |
| Dersin İçeriği | Ziya Gökalp, Prens Sabahattin, Mehmet İzzet, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Necmettin Sadak, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Mehmet Ali Şevki, Niyazi Berkes, Behice Boran, Mübeccel Belik Kıray, Şerif Mardin, Mümtaz Turhan ön plana çıkan sosyal bilimler ve sosyologlar olarak dersin kavramsal çerçevesini belirlemektedir. |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | Türk sosyolojisindeki var olan belli başlı kuramların ortaya çıkış süreçlerini ve birbirleri ile ilişkilerini öğrenme |
| 2 | Bu kuramlar bağlamında sosyolojik araştırma ve analiz yapma becerilerini kazanma |
| 3 | Sosyolojide tek ve hakim bir paradigmanın olmadığını öğrenerek çoklu kuramlar bağlamında literatür taramayı öğrenme |
| 4 | Araştırma problemlerini kuramsal çoğulculuk ortamına göre formüle etmeyi öğrenerek uzun dönemde kendi araştırma programlarını geliştirebilme |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | Türkiye'de sosyolojinin gelişme bağlamı: tarihsel çerçeve | |
| 2. Hafta | Kurucu İsim: Zİya Gökalp ve Çalışmaları | |
| 3. Hafta | Kurucu İsim: Prens Sabahattin ve Çalışmaları | |
| 4. Hafta | Türk Sosyolojisinde Ziya Gökalp Geleneği: Necmettin Sadak, Mehmet İzzet, , İsmail Hakkı Baltacıoğlu | |
| 5. Hafta | Gökalp Geleneği: Hilmi Ziya Ülken | |
| 6. Hafta | Türk Sosyolojisinde Prens Sabahattin Geleneği: Mehmet Ali Şevki Sevündük ve Çalışmaları | |
| 7. Hafta | İstanbul Sosyoloji: Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Gerhard Kessler ve Hans Freyer'in Katkıları | |
| 8. Hafta | Arasınav | |
| 9. Hafta | Çağdaşlaşma Sosyolojisi: Niyazi Berkes ve Çalışmaları | |
| 10. Hafta | Ankara Ekolü: Behice Boran ve Mübeccel Belik Kıray, İbrahim Yasa | |
| 11. Hafta | Kapitalizm, Kalkınma ve Zihniyet Sorunsalı: Sabri Ülgener, Nurettin Topçu ve Mümtaz Turhan | |
| 12. Hafta | Modernleşme Sosyolojisi: Şerif Mardin ve Çalışmaları | |
| 13. Hafta | Yerli Sosyoloji Yapmak: Baykan Sezer ve Çalışmaları | |
| 14. Hafta | Sonuç: 1980 sonrasından günümüze Türkiye'de sosyolojinin durumu |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Genel sosyolojik bir bakış açısına sahip olma. | ✔ | |||||
| 2 | Sosyolojik yöntemin temel özelliklerini ve sosyolojik araştırmanın aşamaları hakkında bilgi sahibi olma; sosyal bilimlerle ilgili araştırma yapılabilmesi için gerekli olan kavramların ve sosyolojik bir araştırmada kullanılabilecek yöntem ve tekniklerin kavramış olma ve bunları araştırma yaparken kullanabiliyor olma | ✔ | |||||
| 3 | Geleneksel ve çağdaş sosyoloji teorilerinin temel özelliklerini bilme ve karşılaştırma | ✔ | |||||
| 4 | Ülkemizde ve dünyada toplumsal kurumların temel özelliklerini açıklayabilme | ✔ | |||||
| 5 | Birey, grup ve toplum arasındaki karşılıklı sosyal etkileşim sürecini analiz edebilme | ✔ | |||||
| 6 | Günlük yaşamdaki olaylara yönelik sosyolojik bir bakış açısı geliştirebilme; sistemli ve tutarlı bir akıl yürütme mantığı kazanmış olma. | ✔ | |||||
| 7 | Çağdaş endüstriyel ve/ya post-endüstriyel toplumlarda toplumsal hareketlilik ve sosyal sınıf ilişkilerini çözümleyebilme | ✔ | |||||
| 8 | Toplumsal tabakalaşma ve eşitsizliklerin toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini açıklayabilme. | ✔ | |||||
| 9 | Toplumsal sorunlara yönelik en verimli olabilecek araştırma tekniğini uygulayarak, sorunların çözümüne ilişkin öneriler getirebilme. | ✔ | |||||
| 10 | Bilimsel bilgi üretmek, bu bilgiyi yaymak, toplumla paylaşmak, toplumun bilinçlenmesine katkıda bulunmak | ✔ | |||||
| 11 | Toplumsal meselelere farklı bakış açıları getirebilme ve sistematik düşünebilme yeteneğine sahip olmak | ✔ | |||||
| 12 | Toplumsal olaylara objektif yaklaşabilme | ✔ | |||||
| 13 | Hayat boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilimsel ve çağdaş konular hakkında gelişmeleri izleme ve kendini geliştirme; bilimsel ahlak ve sorumluluk bilincine sahip olma. | ✔ | |||||
| 14 | Hem yerel hem de küresel sorunları bir arada değerlendirerek, temelde ülkemiz ve mümkünse bireyin varlığı adına geneli kapsayarak, çağımızın ruhunu yansıtıp analiz edebilen bir sosyolog olma özelliğine sahip olacaklardır | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 | DK4 |
|---|---|---|---|---|
| PY1 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PY2 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY3 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PY4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY5 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY6 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY7 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY8 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY9 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY10 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PY11 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PY12 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY13 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY14 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| Ders Kitabı veya Notu | Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır. |
|---|---|
| Diğer Kaynaklar |
|
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 3 | 42 |
|
Ders Dışı |
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları | 14 | 2,5 | 35 |
| Araştırma | 2 | 7 | 14 | |
| Diğer Faaliyetler | 5 | 6,5 | 32,5 | |
|
Sınavlar |
Ara Sınav 1 | 1 | 2 | 2 |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Toplam İş Yükü | 127,5 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 5,0 | ||
