Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Türk Dili I TDB 121 Türkçe Zorunlu 1. Yarıyıl 26 + 0 1,0 1,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Verilişi Anlatım
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Hayati ZENGİN, Öğr. Gör. Ayşe ULU
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı Dilin fert ve millet hayatındaki öneminin ve Türk dilinin yapısal özelliklerinin kavratmak, Türkçenin tarihî dönemlerini öğretmek; Türkçenin ses ve şekil yapısını kavratıp öğrencinin dinlediklerini, okuduklarını, gördüklerini ve düşündüklerini hem söz hem de yazı ile planlı, etkili ve akıcı bir şekilde ifade etme yeteneklerini geliştirmek.
Dersin İçeriği Dilin doğuşu ve dilin özellikleri; dilin nitelikleri; dil türleri; yeryüzündeki diller ve türleri; Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri; Türk dilinin temel özellikleri; Türk yazı dilinin tarihi özellikleri; dil bilgisi.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 - Dilin tanımını bilir, dilin sosyal bir kurum olarak millet hayatındaki yeri ve önemi hakkında fikir sahibi olur, dil kültür ve dil düşünce arasındaki bağı fark eder.
2 Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yerini öğrenir Türkçenin zenginliklerini ve inceliklerini fark eder, Türk dilinin diğer dillerden farkını öğrenir.
3 - Türk dilinin gelişmesi ve tarihî devreleri hakkında bilgi sahibi olur.
4 - Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları hakkında bilgi sahibi olur.
5 - Türkçenin ses özellikleri ve ses bilgisi ile ilgili kuralları kavrar bu kuralların yazılı anlatımda nasıl kullanılacağını bilir.
6 - Türkçenin yapı özellikleri hakkında bilgi sahibi olur - Çevresindeki dil kirliliğine yol açan kelimelerin dil üzerindeki etkilerini hesaplar, kültürün dil üzerindeki etkisini görür.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Dilin tanımı ve nitelikleri, dillerin doğuşuna dair varsayımlar Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
2. Hafta Dilin toplum, kültür-millet üzerindeki etkisi; düşünce, duygu ve iletişimle olan ilgisi Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
3. Hafta Sözlü ve Yazılı Dil, Filoloji-Gramer-Lenguistik, bir dilin geliş(me)mişliğini belirleyen etkenler Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
4. Hafta Dünya dillerinin yapı ve köken bakımından tasnifi, “Türk Dili”nin dünya dilleri arasındaki yeri ve özellikleri Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
5. Hafta Türkçenin tarihsel gelişimi; Eski Türkçenin (Köktürkçe-Uygurca) incelenmesi Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
6. Hafta Türkçenin tarihsel gelişimi; Orta Türkçenin (Karahanlıca-Harezmce-Kıpçakça-Çağatayca-Eski Anadolu Türkçesi) incelenmesi Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
7. Hafta Türkçenin tarihsel gelişimi; Yeni Türkçenin (Çağatayca-Osmanlıca-Türkiye Türkçesi) incelenmesi Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
8. Hafta Günümüz dünyasında yazı dili olarak kullanılan Türkçenin kolları ve yayılma alanları, Türkçenin günümüze kadar kullandığı belli başlı alfabeler Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
9. Hafta Anlam ve görevleri bakımından kelimeler. İsimler, zamirler. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. “Ki” bağlacı ve “ki” aitlik ekinin yazılışları. Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
10. Hafta Dilde sadeleşme, Cumhuriyet sonrası Türkiye Türkçesini sadeleştirme çalışmaları, Türkçenin bugünkü sorunları Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
11. Hafta Ses Bilgisi, ses olaylarının tanımı ve mahiyeti, Türkçe kelimelerde görülen başlıca ses olayları: Ses türemesi, ses düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz sertleşmesi, ünlü daralması, ulama vb. Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
12. Hafta Türkçe kelimelerdeki başlıca ses özellikleri ve Türkçede başlıca kelime üretme yolları. Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
13. Hafta Türkçenin diğer dillerle olan tarihî ilişkisi, diller arası alışverişin kanalı, dillerin birbirinden alıntıladığı unsurlar, alıntı kelimeler ve türleri Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
14. Hafta Kök çeşitleri, ek çeşitleri, yapılarına göre sözcükler (basit-türemiş-bileşik) Sunum (Hazırlık), Görüşme, Diğer Faaliyetler
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Vücudun, organ ve organ sistemlerinin normal yapı ve işlevlerini anlatabilir
1 Vücudun, organ ve organ sistemlerinin normal yapı ve işlevlerini anlatabilir
2 Hastalıkların etyoloji ve patogenezini, klinik ve tanısal özelliklerini biyopsikososyal model çerçevesinde açıklayabilir
3 Ayrıntılı ve güvenilir anemnez alabilir, fizik muayene, tanı ve tedavide sık kullanılan temel tıbbi girişimleri yapabilir
4 Hayatı tehdit eden acil hastalıklara ilk müdahaleyi yapabilir, gerektiğinde hasta sevk ve naklini sağlayabilir
5 Hastalıkların tedavisinde bilimsel veriye ve kanıta dayalı, etkinliği yüksek yöntemleri seçer ve uygular
6 Hekimlik sanatının etik ilkelerini uygular
9 Bilimsel araştırma yapabilir, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri, mesleki uygulamalarına aktarır.
11 Hasta ve hasta yakınları ile etkili iletişim kurabilir
12 Tıp ve sağlık hizmetleri alanında yaşam boyu eğitimi benimsemiş ve kendi kendine eğitim yeteneğini geliştirebilir.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6
PY1 1 1 1 1 1 1
PY2 1 1 1 1 1 1
PY3 1 1 1 1 1 1
PY4 1 1 1 1 1 1
PY5 1 1 1 1 1 1
PY6 1 1 1 1 1 1
PY9 2 2 2 2 2 2
PY11 2 2 2 2 2 2
PY12 1 1 1 1 1 1
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu
Diğer Kaynaklar
  • YAZIM KILAVUZU; TDK Yayınları, Ankara, 2006.
  • TÜRKÇE SÖZLÜK; TDK Yayınları, Ankara, 2005.
  • AĞCA, Hüseyin: Türk Dili, Ankara, 2001, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, 270.
  • GÜLENSOY, Tuncer: TÜRKÇE EL KİTABI, Akçağ Yayınları, Ankara, 2005.
  • ÖZKAN, Mustafa: YÜKSEK ÖĞRETİMDE TÜRK DİLİ YAZILI VE SÖZLÜ ANLATIM, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2001.
  • YAVUZ, Kemal; YETİŞ, Kâzım; BİRİNCİ, Nejat: ÜNİVERSİTE TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON DERSLERİ, Bayrak Yayınları, İstanbul, 2001.
  • DOĞAN, İsmail: TÜRK DİLİ, Rize, Akademi Yayınevi, 233
  • UÇAR, İlhan: İLETİŞİM BEDEN DİLİ VE SUNUM TEKNİKLERİ, Cantekin Matbaacılık, Ankara, 2007.
  • ÖZKAN, Fahri: TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON BİLGİLERİ, Murathan Yayıncılık, Trabzon, 2009.
  • SAĞOL, Gülden [ed.] vd.: TÜRK DİLİ KİTABI, İstanbul 2006, 317 s., Duyap.
  • KORKMAZ, Zeynep: “Yazılı Devirlerdeki Gelişmelere Göre Eski Türkçenin Yaşı”, TDAY-Belleten 1989: Ankara 1994, 353-370. s., TDK Yay.: 553.
  • Bu ve benzeri Türk dili kaynaklarının yardımıyla DÜ Türk Dili Okutmanlarınca hazırlanan TÜRK DİLİ I ders notu.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 2 28
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 14 1 14
Araştırma 7 1 7
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 1
Final 1 1 1
Toplam İş Yükü 51
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 1,0