Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
İslam Hukuk Usulü ILA208 Türkçe Zorunlu 4. Yarıyıl 2 + 0 2,0 4,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Verilişi Yüz yüze
Dersin Koordinatörü
Dersi Veren(ler) Prof. Dr. Suat ERDOĞAN (Bahar)
Dersin Amacı İslam hukuk usulünün mahiyeti, delilleri ve hüküm çıkarma esasları konusunda bilgi vermek.
Dersin İçeriği Bu derste, Fıkıh usûlü'nün mahiyeti, amacı, doğuşu ve oluşumu şer 'î hükümler ve kısımları, mükellef ve fiilleri, hüküm teorisi, hüküm çıkarma metotları, hükümlerin amaçları, içtihat, lafızların delâlet yolları, delâletin mertebeleri, nesih ve mekâsıd, hüküm çıkarma metotları, hükümlerin amaçları, içtihat konuları ele alınacaktır.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 İslam hukuk usulü ekollerini ve prensiplerini bilir.
2 Şer'î kümlerin asli ve fer 'î delillerini bilir.
3 Hükümlerin kısımlarını bilir.
4 Kaynaklardan hüküm çıkarma yollarını bilir.
5 Şer'î hükümlerin gayeleri konusunda bil sahibidir.
6 İctihad ve taklid konusnda bilgi sahibidir.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta İslam hukuk usulüne dair genel bilgiler. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
2. Hafta İslam hukuk usulünde ekoller. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
3. Hafta Hükümlerin delilleri; Kurân, Sünnet. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
4. Hafta Hükümlerin delilleri:İcma,Kıyas. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
5. Hafta Hükümlerin delilleri: Maslahat, İstihsan, örf. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
6. Hafta Hükümlerin diğer delilleri. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
7. Hafta Hüküm ve kısımları.Teklifi hükümler. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
8. Hafta Ara sınav.
9. Hafta Vad'î hükümler.Sebep, şart, rükün. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
10. Hafta Kaynaklardan hüküm çıkarma. Konulduğu anlam bakımından lafızlar. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
11. Hafta Kullanıldığı mana bakımından lafızlar. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
12. Hafta Manaya delaleti açıklığı ve kapalılığı açısından lafızlar. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
13. Hafta Manaya delaletinin şekli açısından lafızlar. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
14. Hafta Hükümleri gayeleri, ictihad ve taklid. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Dinin insan hayatındaki yerini ve önemini fark eder.
3 Hz. Peygamber’i çeşitli yönleriyle ve dindeki konumuyla tanır.
4 İslam inanç ve ibadet esaslarını akıl ve nakil çerçevesinde kavrar ve konuyla ilgili problemlere bilimsel metotlarla çözümler üretir.
5 Alanıyla ilgili metinleri ve kavramları anlar ve yorumlar
6 İslami ilimleri gelişim süreçleri ve temel konuları bakımından analiz eder.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6
PY1 5 5 5 5 5 5
PY3 5 5 5 5 5 5
PY4 5 5 5 5 5 5
PY5 5 5 5 5 5 5
PY6 5 5 5 5 5 5
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • Zekiyyüddin Şa‘ban, İslâm Hukuk İlminin Esasları, Çev. İbrahim Kâfi Dönmez Ankara 1990.
  • Fahrettin Atar, Fıkıh Usulü, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 2013.
  • Muhammed Ebu Zehra, İslâm Hukuku Metodolojisi, Çev. Abdülkadir Şener, Ankara 1990.
  • Abdulvahhab Hallaf, İslâm Hukuk Felsefesi, Çev. Hüseyin Atay, Ankara 1973.
  • Muhammed Hudari Bek, Usûlü’l-Fıkh, Mısır 1969.
  • Ahmet Yaman, Makasıd ve İctihad, İstanbul 2010.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 2 28
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 14 1 14
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 3 3
Ödev 1 1 24 24
Ödev 2 1 30 30
Final 1 3 3
Toplam İş Yükü 102
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 4,0