Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Karahanlı Türkçesi TDE328 Türkçe Zorunlu 6. Yarıyıl 2 + 0 2,0 5,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Verilişi Yüz yüze
Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Aybüke Betül DOĞAN
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı Karahanlı Türkçesinin fonetik, morfolojik özellikleri ile genel olarak gramer yapısını öğretmek. Karahanlı Türkçesine ait metinleri ve karakteristik özelliklerini tanıtmak.
Dersin İçeriği -Karahanlı dönemi eserleri ile Türkçenin ses ve şekil bilgisi özelliklerinin incelenmesi. -Kutadgu Bilig, Divanü Lugati’t-Türk ve Atabetü’l-Hakayık gibi dönem metinlerinin filolojik çözümlemesi.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 Karahanlı Türkçesinin eserlerini söyler
2 Karahanlı Türkçesinin şekil özelliklerini bilir.
3 Karahanlı Türkçesinin ses özelliklerini bilir.
4 Karahanlı Türkçesine ait kelimeleri tahlil edebilir.
5 Karahanlı Türkçesine dair tarihsel bilgiler edinir.
6 Transkripsiyon yapabilme yetisini geliştirir
7 Okuduğu metni Türkiye Türkçesine aktarma yetisini geliştirir.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Karahanlı dönemi hakkında bilgiler Soru-Cevap, Tartışma
2. Hafta Karahanlı dönemi eserlerinin tanınması Anlatım, Soru-Cevap
3. Hafta Karahanlı Türkçesinin ses bilgisi Anlatım, Soru-Cevap
4. Hafta Karahanlı Türkçesinin ses bilgisi Anlatım, Soru-Cevap
5. Hafta Karahanlı Türkçesinin şekil bilgisi Anlatım, Soru-Cevap
6. Hafta Karahanlı Türkçesinin şekil bilgisi Anlatım
7. Hafta Kutadgu Bilig metnini okuma, transkripsiyon, Türkiye Türkçesine aktarma fonetik ve morfolojik inceleme. Anlatım, Soru-Cevap
8. Hafta Kutadgu Bilig metnini okuma, transkripsiyon, Türkiye Türkçesine aktarma fonetik ve morfolojik inceleme. Anlatım, Soru-Cevap
9. Hafta Kutadgu Bilig metnini okuma, transkripsiyon, Türkiye Türkçesine aktarma fonetik ve morfolojik inceleme. Anlatım, Tartışma
10. Hafta Divanü Lugati’t-Türk metni incelemesi. Sunum (Hazırlık), Uygulama
11. Hafta Divanü Lugati’t-Türk metni incelemesi. Saha/Arazi Çalışması, Anlatım
12. Hafta Atabetü’l-Hakayık metnini okuma, transkripsiyon, Türkiye Türkçesine aktarma fonetik ve morfolojik inceleme. Anlatım, Soru-Cevap
13. Hafta Atabetü’l-Hakayık metnini okuma, transkripsiyon, Türkiye Türkçesine aktarma fonetik ve morfolojik inceleme. Sunum (Hazırlık), Uygulama
14. Hafta Karahanlı Türkçesi Satırarası Kur’an Tercümeleri, metin okuma, transkripsiyon, Türkiye Türkçesine aktarma fonetik ve morfolojik inceleme. Anlatım, Soru-Cevap
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Türk dilini yapı ve şekil bilgisi bakımından inceleyerek doğru ve anlaşılır bir şekilde kullanma becerisine ulaşır.
1 Türk dilini yapı ve şekil bilgisi bakımından inceleyerek doğru ve anlaşılır bir şekilde kullanma becerisine ulaşır.
2 Türk dili ve edebiyatının metinlerini başlangıcından günümüze kadar edebî ve filolojik açıdan değerlendirir.
3 Tarihî ve modern metinlerin yorumlanabilmesi için gerekli olan teorik ve pratik altyapıya sahip olur.
4 Bir metnin nasıl çözümleneceği konusunda düşünme, eleştirme ve fikir yürütme yeteneğini geliştirir.
5 Türk dili ve edebiyatı alanında akademik düzeyde bireysel ve takım olarak araştırma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerini kazanır.
6 Bilişim teknolojilerini kullanarak Türk dili ve edebiyatı alanında bilgi oluşturma, düzenleme, saklama, sunma ve paylaşma becerilerine sahip olur.
7 Tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinin alfabelerini bilir ve bu alfabelerle yazılmış metinleri Türkiye Türkçesine aktararak filolojik incelemeler yapar.
8 Bilimsel ahlâk ve sorumluluk bilinci kazanır ve eleştirel düşüncelerini yapıcı bir biçimde açıklama güvenini kazanır.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6 DK7
PY1 2 2 2 2 2 2 2
PY2 4 4 4 4 4 4 4
PY3 3 3 3 3 3 3 3
PY4 5 5 5 5 5 5 5
PY5 4 4 4 4 4 4 4
PY6 2 2 2 2 2 2 2
PY7 5 5 5 5 5 5 5
PY8 4 4 4 4 4 4 4
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • ARGUNŞAH, Mustafa; YÜKSEKKAYA, Gülden Sağol, (2014). Tarihi Türk Lehçeleri Karahanlıca, Harezmce Kıpçakça Dersleri. İstanbul: Kesit Yayınları.
  • AKALIN, Mehmet (1979) Tarihi Türk Şiveleri, Ankara: Atatürk Üniversitesi Yay.
  • ARAT, R. Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig I Metin, Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
  • ARAT, R. Rahmeti (1974). Kutadgu Bilig II Tercüme, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay.
  • ARAT, R. Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III İndeks, İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay
  • ATALAY, Besim (1986). Divanü Lügati´t-Türk, Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
  • ERCİLASUN, Ahmet Bican (1984). Kutadgu Bilig Grameri- Fiil, Ankara: Gazi Üniversitesi Yay.
  • HACIEMİNOĞLU, Necmettin (1996). Karahanlı Türkçesi Grameri, Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
  • TURAN, Zikri (2003). Orta Türkçe Dönemi Metinlerinde Kelime Başı Ünsüzlerinde Aşırı Patlayıcılaşma Varmıydı?, İst. Üniv.Edebiyat Fak. Der., C.XXX, İstanbul, s.539-558
  • TÜRK, Vahit (2000). Türk Din Tarihinde Din Türkçesi Atabetü´l-Hakayık Örneği, IV. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri, s. 1853-1862, Ankara.
  • TÜRK, Vahit (2004). Kutadgu Bilig Örneği İle Türkçede Ana Yardımcı Fiil, V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri, s. 2993-3006, Ankara.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 1 14
Ders Dışı
Ödev 1 15 15
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 14 4 56
Araştırma 1 10 10
Diğer Faaliyetler 1 10 10
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 1
Ara Sınav Hazırlık 1 10,5 10,5
Final 1 1 1
Sınıf İçi Etkinlik 1 10 10
Toplam İş Yükü 127,5
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 5,0