Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Kafkasya ve Türkistan Tarihi (Yakınçağ) TAR 316 Türkçe Zorunlu 6. Yarıyıl 2 + 0 2,0 4,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Verilişi Teorik
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Furkan KÜLÜNK
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı Bu dersin amacı, Kafkasya ve Türkistan bölgelerinde 18. yüzyıl sonlarından 20. yüzyıl başlarına kadar yaşanan siyasi, toplumsal ve kültürel dönüşümleri tarihsel bağlam içinde analiz edebilecek bir perspektif kazandırır. Öğrencilerin, bölgenin Rus yayılmacılığına karşı verdiği tepkileri ve bu süreçte gelişen yerel dinamikleri çok yönlü bir şekilde değerlendirir.
Dersin İçeriği Öğrenciler; 1) Kafkasya'nın coğrafi konumunu ve jeopolitiğini tanımlayabilir. 2) Kafkasya’nın etnik yapısını ve tarihi gelişimi öğrenir. 3) Osmanlı Devleti'nin Kafkasya siyaseti hakkında bilgi sahibi olur. 4) Kafkasya'daki etnik ve bölgesel anlaşmazlıkların sebeplerini anlar. 5) Rusya'nın ve İran'ın Kafkasya politikaları hakkında bilgi sahibi olur.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 Kafkasya ve Türkistan’ın yakın dönem tarihsel süreçlerini analiz edebilir.
2 Rus yayılmacılığının bölgesel etkilerini ve toplumsal sonuçlarını değerlendirebilir.
3 Misyonerlik, haritacılık ve eğitim politikaları gibi emperyal stratejileri yorumlayabilir.
4 Söz konusu bölgelerdeki direniş hareketlerini sosyal ve kültürel bağlamda analiz edebilir.
5 Akademik bir dille bölge tarihine dair kaynakları yorumlayıp tartışabilir.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Giriş: Kafkasya ve Türkistan’ın Coğrafi ve Tarihî Arka Planı Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
2. Hafta 18. yüzyıl Sonu – 19. yüzyıl Başında Bölgenin Siyasi Durumu Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
3. Hafta Rusya’nın Güney Siyaseti: Kafkasya ve Türkistan’a Yönelik İlk Hamleler Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
4. Hafta Kafkas-Rus Savaşları: Direniş ve Sürgünler
5. Hafta Türkistan’da Hanlıklar ve Rusya’nın İlerlemesi Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
6. Hafta Misyonerlik, Askeri İşgaller ve Haritacılık Faaliyetleri
7. Hafta Kültürel Etkileşimler ve Sosyal Dönüşüm Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
8. Hafta Kültürel Etkileşimler ve Sosyal Dönüşüm Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler
9. Hafta Kafkasya’da İslamlaşma, Sufilik ve Direniş
10. Hafta Türkistan’da Eğitim, Medrese, Rusya’nın Eğitim Politikaları
11. Hafta 19. yüzyılda Demografi, Göç ve Sürgün Politikaları
12. Hafta 20. yüzyıl Başında Milliyetçilik Hareketleri ve Modernleşme Denemeleri
13. Hafta Sovyet Öncesi Dönem: İdari Yeniden Yapılanma ve Yerel Tepkiler
14. Hafta Genel Değerlendirme ve Tartışma
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Tarih disiplininin yöntemiyle geçmiş bilgisini analiz edebilme yetisi kazanarak bilimsel bilgi üretebilme kabiliyeti kazanır.
2 Geçmişten günümüze dünyada ve Türkiye’de tarih yazımı ve ekoller hakkında bilgi edinir, yeni ekolleri tanır ve tarihe etkilerini değerlendirir.
3 Tarihsel problemleri tanımlayabilme becerisini geliştirerek tarihi olayları her yönüyle kavrar ve derinlemesine nüfuz eder.
4 Güncel olaylar ve süreçlerle geçmiş arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisine sahip olur. Yerel ve sözlü tarih araştırmaları vasıtasıyla tekil olanla evrensel olan arasında ilişki kurma yeteneği kazanır.
5 Tarihsel metinleri çözümleyebilme, eleştirme ve tahlil etme yeteneğine sahip olur ve konunun kaynaklarına vakıf olarak özet çıkarma transkripsiyon yapma, rapor etme ve bilimsel toplantılarda tebliğ vb. şekilde sunma becerisi kazanır.
6 Tarihsel problemlere akademik/objektif yaklaşabilme becerisi kazanarak muhakeme yapma ve analitik düşünme yeteneği gelişir.
7 Eskiçağ ve İslam tarihi, İslamiyet’ten önceki ve sonraki Türk tarihi, Osmanlı ve Cumhuriyet tarihi, Avrupa ve Dünya tarihi gibi tarihin bütün dönemlerine dair temel düzeyde bilgi edinir, temel problemleri öğrenir ve bu dönemleri kendi içinde kıyaslayabilir.
8 Tarih alanında edindiği bilgi ve becerileri, sosyal bilimlerin diğer alanlarıyla ortak yürütülen çalışmalarda kullanabilir.
9 Osmanlı, Avrupa ve dünya tarihleri hakkında bilgi sahibi olarak yorumlama, karşılaştırma ve analiz yapma becerilerine sahip olur.
10 Kütüphane ve arşiv kullanma alışkanlığı ve yeteneği kazanarak bir konuda araştırma yapmanın yöntemlerini öğrenerek bunlardan yaşamın diğer alanlarında da yararlanabilir
11 Belirli dönemlerin belgelerini çalışmak için gerekli olan spesifik araçları, tarihi metinleri (paleografi, epigrafya gibi), yazıtları ve kitabeleri çözümleyebilir, çeşitli dillerdeki kaynak metinleri kullanım bilgi ve becerisi kazanır.
12 Hayat boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilimsel ve çağdaş konular hakkında gelişmeleri izler ve kendini geliştirir; bilimsel ahlak ve sorumluluk bilincine sahip olur.
13 Bibliyografik repertuarlar, arşiv envanterleri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanma bilgi ve becerisi kazanır. Bilgi ve internet teknolojilerini kullanarak tarih alanında bilgi oluşturma, düzenleme, iletme, saklama, sunma ve paylaşma yeteneğine sahip olur.
14 Bireysel çalışma becerisi ve bağımsız karar verebilme kabiliyetine sahip olarak fikirlerini ve eleştirilerini yapıcı bir biçimde sözlü ve yazılı, açık ve öz bir şekilde ifade edebilme güvenini kazanır.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5
PY1 3 3 3 3 3
PY2 1 1 1 1 1
PY3 3 3 3 3 3
PY4 3 3 3 3 3
PY5 1 1 1 1 1
PY6 4 4 4 4 4
PY7 3 3 3 3 3
PY8 2 2 2 2 2
PY9 1 1 1 1 1
PY10 3 3 3 3 3
PY11 1 1 1 1 1
PY12 3 3 3 3 3
PY13 1 1 1 1 1
PY14 2 2 2 2 2
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • Akdes Nimet Kurat, Rusya Tarihi Başlangıçtan 1917’ye Kadar, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Second Edition, Ankara 1987.
  • Baymirza Hayit, Türkistan Devletlerinin Millî Mücadeleleri Tarihi, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1995.
  • Charles Marvin, Reconnoitring Central Asia: Pioneering Adventures in the Region Lying Between Russia and India, Second Edition, W. Swan Sonnenschein & Co., London, 1885.
  • İsmail Berkok, Tarihte Kafkasya, İstanbul Matbaası, İstanbul, 1958.
  • Ömer Göksel İşyar, Sovyet-Rus Dış Politikaları ve Karabağ Sorunu, Alfa Yayınları, İstanbul 2005
  • Mehmet Saray, The Russian, British, Chinese and Ottoman Rivalry in Turkestan, Turkish Historical Society Printing House, Ankara, 2003.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 2 28
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 14 1 14
Araştırma 14 2 28
Diğer Faaliyetler 14 2 28
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 2 2
Final 1 2 2
Toplam İş Yükü 102
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 4,0