Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Özel Yetenekli Çocukların Eğitimi ÖEB 540 Türkçe Zorunlu 3 + 0 3,0 8,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisansüstü
Dersin Verilişi Türkçe
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Feyzullah ŞAHİN
Dersi Veren(ler) Prof. Dr. Feyzullah ŞAHİN (Güz)
Dersin Amacı Bazı öğrenciler akranlarından farklı gelişim özellikleri göstermeleri nedeniyle özel gereksinimlere sahip olup, okul ve okul dışı ortamlarda birtakım düzenlemelere ve müdahalelere ihtiyaç duyabilirler. Özel yetenekli öğrenciler de farklı gelişen çocuklar olarak özel gereksinimleri olan öğrencilerdir. Bu ders; yetenek ve zekâ gibi kavramların anlaşılmasını, özel yetenekli öğrencilerin özelliklerinin tanınmasını, bu öğrencilerin sınıf ortamında fark edilebilmesini, zekâ ve yetenek gelişiminin desteklenmesini ve özel gereksinimlerin doğurduğu özel rehberlik ve psikolojik danışmanlık gereksinimlerine uygun hizmetlerin sağlanması konularında rehber ve psikolojik danışman adaylarının gerekli bilgileri edinmesini amaçlamaktadır.
Dersin İçeriği Zekânın ve üst düzey zekânın tanımları; üstün zekâlıların eğitimine duyulan gereksinimin gerekçeleri; üstün zekâlı ve yetenekli bireylerin tanımı; üstün zekâlı bireylerin bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal, ahlâki ve kişilik özellikleri; üstün zekâlı bireylerin belirlenmesi; Türkiye’de üstün zekâlıların eğitiminin dünü ve bugünü; üstünlüğün gelişmesinde ilk öğrenmelerin önemi; okulöncesinde bazı çevresel faktörlerin bilişsel gelişime etkileri; üstün zekâlıların eğitiminde yönetimsel önlemler (Zenginleştirme, Hızlandırma, Türdeş Yetenek Gruplamaları vb.); üstünler için içeriğin farklılaştırılması ve öğretimin bireyselleştirilmesi; üstün zekâlıların eğitiminde kullanılan belli başlı modellerin kısaca tanıtılması; Barbara CLARK’ın öğrenmeyi en üst noktaya kadar çıkarmak için önerdiği yedi adım.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 Zekâ ve yetenek kavramlarını bilir.
1 Zekâ ve yetenek kavramlarını bilir.
2 Üstün zekâ ve özel yetenek gibi kavramları tanımlar
2 Üstün zekâ ve özel yetenek gibi kavramları tanımlar.
3 Özel yeteneklilerin eğitimine duyulan gereksinimin gerekçeleri açıklar.
3 Özel yeteneklilerin eğitimine duyulan gereksinimin gerekçeleri açıklar.
4 Özel yetenekli bireylerin bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal, ahlaki ve kişilik özelliklerini bilir.
4 Özel yetenekli bireylerin bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal, ahlaki ve kişilik özelliklerini bilir.
5 Özel yeteneklilerin eğitiminde eğitim programının nasıl farklılaştırılması ve bireyselleştirilmesi gerektiğini bilir.
5 Özel yeteneklilerin eğitiminde eğitim programının nasıl farklılaştırılması ve bireyselleştirilmesi gerektiğini bilir
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Özel yetenek ve üstün zekâ kavramları, tarihsel gelişim Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
1. Hafta İzlence & Derse Giriş
2. Hafta Genel Tanımlar ve Üstün zekalılar Eğitiminin Tarihçesi
2. Hafta Özel yeteneğe ilişkin kuramsal yaklaşımlar (Gardner, Renzulli, Gagné) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
3. Hafta Özel yetenekli çocukların bilişsel gelişim özellikleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
3. Hafta Üstün Zekâ Kuramları
4. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Gelişimleri ve Özellikleri
4. Hafta Sosyal ve duygusal gelişim özellikleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
5. Hafta Özel yetenekli çocukların erken belirtileri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
5. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Gelişimleri ve Özellikleri (devam)
6. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Tanılanması
6. Hafta Tanılama ve değerlendirme süreçleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık)
7. Hafta Türkiye’de özel yeteneklilerin eğitimi ve BİLSEM uygulamaları
7. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Eğitimleri
8. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Eğitimleri (devam)
8. Hafta Ara sınav / Değerlendirme
9. Hafta Farklılaştırılmış öğretim yaklaşımları/ Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık)
9. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Eğitimleri (devam)
10. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Sosyo-Duygusal Gelişimi ve Rehberlik
10. Hafta Zenginleştirme programları ve modelleri/ Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık), Anlatım, Soru-Cevap
11. Hafta Hızlandırma uygulamaları Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
11. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Sosyo-Duygusal Gelişimi ve Rehberlik (devam)
12. Hafta Yaratıcılık ve Yaratıcı Problem Çözme
12. Hafta Özel yetenekli çocuklarda öğretmen rolleri ve sınıf yönetimi Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
13. Hafta Aile, okul ve çevre iş birliği Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık), Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
13. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Eğitiminde Öğretmenlerin Rolü ve Öğretmen Eğitimi
14. Hafta Üstün Zekâlı ve Yeteneklilerin Eğitiminde Aile
14. Hafta Dünyada özel yeteneklilerin eğitimi ve genel değerlendirme Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Sunum (Hazırlık), Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6 DK7
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • Şahin, F. (2016). Özel yeteneklilerin eğitimi: Eğitsel stratejiler ve örneklerle zenginleştirilmiş müfredat farklılaştırma modelleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Şahin, F. (2022). Kuramdan uygulamaya zekâ ve üstün zekâ. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • aya, F. ve Ogurlu, Ü. (2015). Üstün zekalı olarak büyümek: Evde ve okulda çocukların potansiyellerini geliştirmek. (Barbara Clark). Translated from the 8th edition of Growing up gifted: Developing the potential of children at school and at home. Ankara: Nobel Yayınevi.
  • Sak, U. (2014). Üstün zekâlılar: Özellikleri, tanılanmaları ve eğitimleri (4. Baskı). Ankara: Vize Yayıncılık.
  • Şahin, F. (2018). Özel yeteneklilerin eğitimi: eğitsel stratejiler ve örneklerle zengileştirilmiş müfredat farklılaştırma modelleri. Nobel.
  • Şahin, F. (2022).Kuramdan Uygulamaya Zekâ ve Üstün Zekâ.Nobel
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 3 42
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 7 4 28
Araştırma 14 4 56
Diğer Faaliyetler 5 4 20
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 8 8
Ödev 1 14 3 42
Final 1 8 8
Toplam İş Yükü 204
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 8,0