Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi

Ders Bilgileri


MKE2101 - CNC Tezgahları Programlama

Rapor Tarihi: 11.01.2026 02:38

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
CNC Tezgahları Programlama MKE2101 Türkçe Zorunlu 3. Yarıyıl 2 + 1 3,0 4,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Ön Lisans
Dersin Verilişi Yüz yüze
Dersin Koordinatörü Öğr. Gör. Furkan GÜNEY
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı CNC (Bilgisayarlı Sayısal Kontrol) tezgahlarının yapısı, çalışma prensibi ve programlama mantığı hakkında temel bilgi ve beceriler kazandırmak. CNC torna ve CNC freze tezgahlarında kullanılan G ve M kodları hakkında bilgi vererek bu kodlarla parça programları yazabilmeleri ve yazdıkları programları tezgâh üzerinde uygulayarak iş parçası üretebilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca, öğrencilerin takım yolu oluşturma, simülasyon programlarıyla çalışma ve iş güvenliği kurallarına uygun şekilde üretim yapma yetkinlikleri de geliştirmektedir.
Dersin İçeriği Öğrencilere CNC (Bilgisayarlı Sayısal Kontrol) tezgâhlarının yapısı, çalışma prensipleri ve programlama mantığı hakkında temel bilgi ve beceriler kazandırmak; bu doğrultuda CNC torna ve CNC freze tezgâhları için program yazmalarını ve oluşturdukları programları tezgâh üzerinde uygulayarak iş parçası üretebilmelerini sağlamak.
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 CNC tezgahlarının yapısını ve çalışma prensibini açıklar.
2 G ve M kodlarını tanır ve temel düzeyde CNC programları oluşturur
3 CNC torna ve CNC freze tezgahlarında uygun biçimde takım ve iş parçası sıfırlamalarını yapar.
4 CNC torna ve CNC freze tezgahlarına uygun parça programları yazar
5 CNC programlarını simülasyon ortamında test eder.
6 CNC tezgahlarını güvenli ve etkin biçimde kullanarak üretim yapar.
7 Hatalı programları analiz eder ve düzeltir.
8 Üretim sürecinde kalite kontrol ve ölçüm işlemlerini uygular
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta CNC tezgahların tarihçesi, konvansiyonel tezgahlarla farkları, tanımı ve çeşitleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
1. Hafta CNC tezgahların tarihçesi, konvansiyonel tezgahlarla farkları, tanımı ve çeşitleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
1. Hafta CNC tezgahların tarihçesi, konvansiyonel tezgahlarla farkları, tanımı ve çeşitleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
2. Hafta CNC tezgahlarının yapısı, bakım süreçleri ve alınacak iş güvenliği tedbirleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
2. Hafta CNC tezgahlarının yapısı, bakım süreçleri ve alınacak iş güvenliği tedbirleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
2. Hafta CNC tezgahlarının yapısı, bakım süreçleri ve alınacak iş güvenliği tedbirleri Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
3. Hafta CNC kodlama sistemine giriş, G ve M kodlarının tanıtımı, kod okuma mantığı ile G00, G01, G02, G03 gibi temel hareket komutları ve M03, M05, M06, M30 gibi yardımcı fonksiyonların kullanımı. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
3. Hafta CNC kodlama sistemine giriş, G ve M kodlarının tanıtımı, kod okuma mantığı ile G00, G01, G02, G03 gibi temel hareket komutları ve M03, M05, M06, M30 gibi yardımcı fonksiyonların kullanımı. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama
3. Hafta CNC kodlama sistemine giriş, G ve M kodlarının tanıtımı, kod okuma mantığı ile G00, G01, G02, G03 gibi temel hareket komutları ve M03, M05, M06, M30 gibi yardımcı fonksiyonların kullanımı. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama
4. Hafta CNC torna tezgâhının özellikleri, CNC torna tezgâhının kısımları, CNC torna tezgâhının çalışma prensipleri, Tezgâh koordinat eksenleri, Referans noktaları, Kontrol panel çeşitleri, Kontrol panel tuşları ve özellikleri, Kesici ve iş parçası malzemesi ilişkisi. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
5. Hafta Kesici çeşitleri, özellikleri ve kullanım yerleri, Takım telafi ayarları, Takım tutucular ve bağlama elemanları, Parçalar üzerindeki sıfır noktaları, Sıfırlamada kullanılan elemanların özellikleri, İşlenecek parçaya göre takımı sıfırlama uygulamaları Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
6. Hafta Takım ayarında kullanılan eleman ve özelikler, Kesme derinliği, işlem açısı ve ilerlemelerin verilmesi, Takım kaba işleme derinlik hesabı, Bağlama aparatları, Bağlama kontrol aletleri, İş parçası sıfırlama yöntemleri, CNC torna tezgâhlarında programlama esasları Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
7. Hafta CNC tornada çevrimleri (alın tornalama, boyuna kaba tornalama, kanal açma, delik delme, diş açma, yarıçap pah çevrimi) kullanılarak programlama, Alt programlama tekniği, Alt programlama yapısı, CNC tornada alt program kullanarak programlama Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
8. Hafta Programlamada yapılan hata kodları, Tezgâh ilerleme Mod ayarları, Ölçü ve kontrol aletleri, Ölçü kontrol aletleri, Ölçme ve kontrolü etkileyen faktörler, Bölüntülü ölçü aletleri okumak, Ölçme ve Kontrolün amacı, Ölçmede meydana gelebilecek hatalar ve nedenleri, Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
9. Hafta CNC freze tezgâhının özellikleri, CNC freze tezgâhının kısımları, CNC freze tezgâhının çalışma prensipleri, Tezgâh koordinat eksenleri, Referans noktaları, Kontrol panel çeşitleri, Kontrol panel tuşları ve özellikleri. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
10. Hafta CNC freze tezgahında kullanılan kesiciler, çeşitleri, özellikleri ve kullanım yerleri, Takım telafi ayarları, Takım tutucular ve bağlama elemanları, Parçalar üzerindeki sıfır noktaları, Sıfırlamada kullanılan elemanların özellikleri, İşlenecek parçaya göre takımı sıfırlama uygulamaları Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
11. Hafta İşlenecek parçaya göre takımı sıfırlama, Takım ayarında kullanılan eleman ve özelikler, Kesme derinliği, işlem açısı ve ilerlemelerin verilmesi, Takım kaba işleme derinlik hesabı, Bağlama aparatları, Bağlama kontrol aletleri, İş parçası sıfırlama yöntemleri, CNC freze tezgâhlarında programlama esasları. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
12. Hafta CNC frezede çevrimleri (dikdörtgen cep frezeleme, dairesel cep frezeleme, delik delme, kılavuz çekme, delik genişletme) kullanılarak programlama, Alt programlama tekniği, Alt programlama yapısı, CNC tornada alt program kullanarak programlama Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
13. Hafta Simülasyonun tanımı ve önemi, Simülasyon programları, Program çalıştırmak. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
14. Hafta Programlamada kullanılan hata kodları, tezgâh ilerleme Mod ayarları, ölçme ve kontrol aletleri, ölçmeyi etkileyen faktörler, bölüntülü ölçü aletlerinin okunması, ölçme ve kontrolün amacı, ölçmede meydana gelebilecek hatalar ve nedenleri, farklı ölçü sistemleri ve bunların karşılaştırılması, ölçü saatleri ve Komparatörler, doğrusallık, düzlemsellik, yuvarlaklık ile yüzey pürüzlülüğünün ölçülmesi konuları ele alınmaktadır. Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Uygulama, Sunum (Hazırlık)
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 1. Mesleği ile ilgili temel, güncel ve uygulamalı bilgilere sahip olur. ✔
3 3. Mesleği için güncel gelişmeleri ve uygulamaları takip eder, etkin şekilde kullanır. ✔
11 11. Malzeme türlerini tanır, kullanılacak alana uygun malzeme seçimini yapar, imalat yöntemlerini açıklar. ✔
12 12. Teknik resim, meslek resmi, bilgisayar destekli tasarım ve bilgisayar destekli analiz yöntemlerini uygular. ✔
13 13. Arıza ve mekanik bakım yöntemlerini açıklar. ✔
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6 DK7 DK8
PY1 5 5 5 5 5 5 5 5
PY3 3 3 3 3 3 3 3 3
PY11 4 4 4 4 4 4 4 4
PY12 4 4 4 4 4 4 4 4
PY13 3 3 3 3 3 3 3 3
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • CNC Uygulamalı Torna- İşleme Merkezi Programlama, Musa Şeremet
  • CNC Uygulamalı Freze- İşleme Merkezi Programlama, Musa Şeremet
  • CNC Torna ve Freze Tezgahlarının programlanması-Prof.Dr. Mahmut Gülesin; Yrd. Doç.Dr Abdulkadir Güllü; Özkan Avcı
  • CNC Operatörünün El Kitabı -Hamit Arslan
  • CNC Torna ve Freze Tezgahlarının Programlanması-Ali Özcan
  • Ders Notları
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 3 42
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 1 30 30
Uygulama 1 28 28
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 1 1
Final 1 1 1
Toplam İş Yükü 102
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 4,0
Düzce Üniversitesi , Bilgi İşlem Daire Başkanlığı ©2020 - 2026