Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Farmasötik Teknoloji I ECZ305 Türkçe Zorunlu 5. Yarıyıl 3 + 0 3,0 4,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Verilişi Yüz yüze
Dersin Koordinatörü Uzman Eda GÖKBULUT, Arş. Gör. Dudu ALTINTAŞ
Dersi Veren(ler) Uzman Eda GÖKBULUT (Güz)
Dersin Amacı Bu dersin amacı öğrencilerin bir ilaç formülasyonunun hazırlanması için gerekli olan temel işlemleri anlamasını, farmasötik su hakkında bilgi sahibi olmasını, çözelti ve çözelti tipleri ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmasını, ekstraksiyon ve ekstraksiyon yöntemlerini bilmesini, aerosoller, önformülasyon, ambalaj materyalleri ve geçimsizlik hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamaktır.
Dersin İçeriği İlaç Hazırlamada Temel İşlemler (Öğütme, Eleme ve Karıştırma), Su (su saflaştırma yöntemleri, farmasötik amaçla kullanılan su çeşitleri, suda yapılan kontroller, su saflaştırma /saklama/dağıtma sistemlerinin validasyonu), Çözünürlük (çözünürlük ve çözünme hızına etki eden faktörler), Çözeltiler (Çözeltilerin Sınıflandırılması, Çözelti Şekilleri), Çözeltiler (aromatik sular, şuruplar, limonatalar, posyonlar, eliksirler, glisereler, kolutuvarlar, losyonlar, lavmanlar), Ekstraksiyon (Ekstraksiyona etki eden faktörler, Farmasötik ekstraksiyon yöntemleri, Ekstraksiyon ile elde edilen preparatlar), Aerosoller - Aerosollerin tanımı, avantajları, aerosollerin yapıları ve hazırlanması, itici gazlar, çözücüler, kap, ventil ve diğer birimler, - Aerosollerin sınıflandırılması – sıvılaştırılmış gaz sistemleri ve sıkıştırılmış gaz sistemleri - Aerosollerde yapılan kontroller, Ölçülü Doz İnhaler, Kuru Toz İnhaler, Nebülizerler, Önformülasyon, Ambalaj Malzemesi ve Ambalajlama (Ambalaj Materyalleri, Ambalaj Çeşitleri, Kapak Çeşitleri), Geçimsizlik
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 İlaç formülasyonu geliştirir.
2 Ön-formülasyon çalışması yapar.
3 Majistral preparatı hazırlar
4 İlaçların dozlarını kontrol eder.
5 Mesleki yeterlilikleri çerçevesinde sağlıklı yaşam danışmanlığı yapar.
6 Halk sağlığı ile ilgili durumlarda danışmanlık yapar.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta İlaç Hazırlamada Temel İşlemler (Öğütme, Eleme ve Karıştırma) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
2. Hafta İlaç Hazırlamada Temel İşlemler (Süzme, Isıtma ve Kurutma) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım
3. Hafta Su (su saflaştırma yöntemleri, farmasötik amaçla kullanılan su çeşitleri, suda yapılan kontroller, su saflaştırma /saklama/dağıtma sistemlerinin validasyonu) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım
4. Hafta Çözünürlük (çözünürlük ve çözünme hızına etki eden faktörler) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap
5. Hafta Çözeltiler (Çözeltilerin Sınıflandırılması, Çözelti Şekilleri) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Soru-Cevap
6. Hafta Çözeltiler (aromatik sular, şuruplar, limonatalar, posyonlar, eliksirler, glisereler, kolutuvarlar, losyonlar, lavmanlar) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Problem Çözme, Yansıtıcı Günlük Tutma
7. Hafta Ekstraksiyon (Ekstraksiyona etki eden faktörler, Farmasötik ekstraksiyon yöntemleri, Ekstraksiyon ile elde edilen preparatlar) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma
8. Hafta Aerosoller - Aerosollerin tanımı, avantajları, aerosollerin yapıları ve hazırlanması, itici gazlar, çözücüler, kap, ventil ve diğer birimler, - Aerosollerin sınıflandırılması – sıvılaştırılmış gaz sistemleri ve sıkıştırılmış gaz sistemleri - Aerosollerde yapılan kontroller Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım
9. Hafta Ölçülü Doz İnhaler, Kuru Toz İnhaler, Nebülizerler Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap
10. Hafta Önformülasyon Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
11. Hafta Önformülasyon Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay, Problem Çözme
12. Hafta Önformülasyon Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay, Problem Çözme
13. Hafta Ambalaj Malzemesi ve Ambalajlama (Ambalaj Materyalleri, Ambalaj Çeşitleri, Kapak Çeşitleri) Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Örnek Olay, Problem Çözme
14. Hafta Geçimsizlik Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Eczacılık lisans programını tamamlayarak elde ettiği bilgi ve becerileri; mevcut yasalar, yönetmelikler ve mevzuat doğrultusunda, etik ve deontolojik kurallar çerçevesinde gerektiğinde inisiyatif alarak mesleğin uygulama alanlarında kullanır.
2 İlaç etkin ve yardımcı maddelerinin, farmasötik preparatların ve tıbbi ürünlerin fiziksel ve kimyasal yapısı, sentezi, mikrobiyolojik ve toksikolojik analizleri, etkileri, yapı-etki ilişkileri, tasarım ve geliştirilmeleri, terapötik doz tayini ile farmakokinetik ve farmakodinamik özellikleri konusunda yeterli bilgi ve uygulama becerisine sahiptir.
3 Yaşam boyu öğrenmeyi benimseyerek eczacılık meslek uygulamaları, bilim, teknoloji, çağdaş düşünce ve davranış boyutunda güncel bilgilere teknolojik araçlar, veri tabanları ve bilgi kaynaklarını kullanarak takip eder. Bu bilgileri geliştirir, derinleştirir, değerlendirir ve toplum yararına olacak şekilde kullanır
4 Doğal kaynaklı veya sentetik etken madde içeren farmasötik, radyofarmasötik, biyoteknolojik, nanoteknolojik ve kozmetik/ kozmesötik ürünlerin hazırlanması, üretimi, kalite güvencesi ile kontrolü, biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlilikleri, ruhsatlandırma ve patent çalışmaları, tedarik zincirinin yönetimi ve topluma sunulması süreçlerinde aktif rol alır.
5 Farmakovijilans uygulamalarında aktif görev alır; advers etki raporlama sistemini kullanır; güvenli ilaç kullanımını sağlamak üzere risk yönetimine ve denetimine katkıda bulunur.
6 İlaç güvenliliği ile ilgili farkındalığı artırmak üzere hastayı, hasta yakını ve diğer sağlık profesyonellerini bilgilendirir.
7 Majistral ilaçların hazırlanması, orijinal veya jenerik tüm müstahzar ve tıbbi ürünlerin kullanımları ve mevzuatı ile ilgili yeterli bilgiye sahiptir.
8 Akılcı ilaç kullanımı çerçevesinde ilaçların en uygun şekilde kullanımını sağlamak ve teşvik etmek amacıyla hastaya reçetesindeki ilaçların endikasyonları, uygulama yolu ve geçimsizlikleri, klinik laboratuvar sonuçlarının değerlendirilmesi hakkında bilgiye sahiptir
9 Gıda takviyesi, nutrasötikler, kozmetik/kozmesötikler, OTC vb. ürünler hakkında topluma pratik ve faydalı bilgi verilmesi konusunda yeterlilik sahibidir.
10 Eczacılık meslek bilgilerini farmasötik bakım ve klinik eczacılık uygulamaları çerçevesinde farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip geliştirir.
11 Toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için ilgili yasal otoriteler, hekimler ve sağlık personeliyle, ilaç endüstrisi ve diğer paydaşlar ile etkin iletişim kurabilir, alanla ilgili sorunlara öneri ve çözüm getirebilir.
12 Kronik hastalıklar ve diğer amaçlarla kullanılan tıbbi cihazların özellikleri, kullanım alanları, üretimleri, kalite güvencesi, mevzuatı ve yasal düzenlemeleri hakkında bilgi sahibidir.
13 İlaç ve medikal ürünlerin tedariği ve sunumunda rol alır, akılcı ve güvenli kullanımı konusunda hastaya danışmanlık hizmeti verir.
14 En az bir yabancı dili kullanarak eczacılık uygulama alanlarındaki bilgi ve gelişmeleri izleyebilme, hastalar ve meslektaşları ile iletişim kurabilme, ulusal ve/veya uluslararası etkinliklere ve projelere katılarak sözlü ve yazılı olarak kendini ifade edebilme yeterliliğine sahiptir.
15 Eczacılık meslek uygulama alanlarının gerektirdiği çeşitli teknolojik araçlar, bilgi kaynakları, yazılımlar ve yapay zeka destekli teknolojiler konusunda yeterli bilgi ve uygulama becerilerine sahiptir.
16 Birinci basamak sağlık hizmeti sunan bir sağlık profesyoneli olarak, hasta kayıtlarını yöneterek sağlıklı yaşam danışmanlığı yapar; sağlıklı yaşamı teşvik eder ve halk sağlığını korumak için mesleki sorumluklarını yerine getirir.
17 Sorumluluğu altında çalışanların iş güvenliğine dikkat eder ve bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik mesleki eğitimlerini planlar, yönetir ve süreci izleyip değerlendirir.
18 İlaç ve sağlık yönetimi ile ilgili eczacılık mesleği ve uygulama alanlarının geliştirilmesi süreçlerinde görev alır; araştırma ve geliştirme faaliyetlerini bilimsel ve etik ilkelere uygun biçimde yürütür; verileri analiz eder, değerlendirir, yorumlar ve uygular.
19 Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun olarak mesleki aktivite ve uygulamalarını etkin ve güvenli şekilde belgeleyerek kalite yönetimi süreçlerine katılır.
20 Tavır, tutum, davranışları ve profesyonel kimliği ile meslektaşlarına rol model ve topluma örnek olur.
21 Biyolojik sistemlerin anatomisi, immunolojisi, fizyolojisi, fizyopatolojisi ve biyokimyası hakkında bilgi sahibidir. İnsan sağlığını etkileyen bilişsel durumlar ve davranışlar, mental ve fiziksel hastalıklar, semptom ve tedavileri hakkındaki temel kavramları bilir ve ilişkilendirir.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6
PY1 4 4 4 4 4 4
PY2 2 2 2 2 2 2
PY3 3 3 3 3 3 3
PY4 2 2 2 2 2 2
PY5 2 2 2 2 2 2
PY6 1 1 1 1 1 1
PY7 5 5 5 5 5 5
PY8 2 2 2 2 2 2
PY9 1 1 1 1 1 1
PY10 2 2 2 2 2 2
PY11 2 2 2 2 2 2
PY12 2 2 2 2 2 2
PY13 3 3 3 3 3 3
PY14 2 2 2 2 2 2
PY15 3 3 3 3 3 3
PY16 2 2 2 2 2 2
PY17 1 1 1 1 1 1
PY18 2 2 2 2 2 2
PY19 2 2 2 2 2 2
PY20 1 1 1 1 1 1
PY21 3 3 3 3 3 3
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • Modern Farmasötik Teknoloji, F. Acartürk, İ. Ağabeyoğlu, N. Çelebi, T. Değim, Z. Değim, T. Doğanay, S. Takka, F. Tırnaksız, Türk Eczacılar Birliği, Eczacılık Akademisi Yayını Yayın No: 1, Ankara, 2007.
  • Farmasötik Teknoloji, Temel Konular ve Dozaj Şekilleri, Ed.: Ayla Z. Gürsoy, Kontrollü Salım Sistemleri Derneği Yayını No: 2, İstanbul, 2004.
  • Encyclopedia of Pharmaceutical Science and Technology, Six Volume Set, Ed.: James Swarbrick, CRC Press, Tayor and Francis Group, USA, 2013.
Değerlendirme Yöntemi
Güz Dönemi
Sorumlu Personel Grup Değerlendirme Yöntemi Yüzde
Uzman Eda GÖKBULUT Vize 40,00
Uzman Eda GÖKBULUT Final 60,00
Toplam 100,00
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 3 42
Ders Dışı
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 14 2 28
Sınavlar
Ara Sınav 12 1 12
Ödev 5 1 5
Final 15 1 15
Toplam İş Yükü 102
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 4,0