Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Türk Dili I TDB101 Türkçe Zorunlu 1. Yarıyıl 2 + 0 2,0 2,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Verilişi yüz yüze
Dersin Koordinatörü
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı Dilin özelliklerini ve sosyal hayattaki yerini kavratmak; Türkçenin tarihî dönemlerini öğretmek; Türkçenin ses ve şekil yapısını kavratıp, imlâ- noktalama işaretlerinin yerinde kullanılmasını sağlamak; anlam ve görevleri bakımında kelimeleri öğretmek; topluluk önünde sunum yapabilme becerisini kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Güncel metinler eşliğinde günümüzde Türkçenin sorunları, Birleşik sözcükler, ünlü ve ünsüz uyumları, Yazım kuralları ve noktalama işaretleri, Metin incelemesi, Anlatım bozuklukları
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 Türkçenin şekil yapısını bilir, imlâ-noktalama işaretlerini yerinde kullanır.
2 Kitap okuma alışkanlığını kazanır, günlük gazete ve diğer süreli yayınları takip eder.
3 Çevresindeki dil kirliliğine yol açan kelimelerin dil üzerindeki etkilerini hesaplayabilir.
4 Türkçeyi doğru, güzel ve başarılı bir üslupla konuşur, kendini ifade edebilme yeteneği sahip olur.
5 Topluluk önünde sunum yapabilme becerisine sahip olur, bilgi ve düşüncelerini başkalarının anlayabileceği düzeyde ifade edebilir, etkili iletişimi kullanabilir. Edebî ve bilimsel metinleri inceleyip not çıkarma becerisi kazanır.
6 Sözlük ve yazım kılavuzu kullanma alışkanlığına sahip olur.
7 İnternet ve bilgisayar terimlerini bilir.
8 Çevresinde sık olarak kullanılan yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarını bilir.
9 Bireysel olarak yaptığı çalışmalarını gerektiğinde takım çalışmalarına dönüştürebilir ve lider olma becerisine sahip olur.
10 Dünya dilleri içerisinde Türk dilinin büyüklüğü ve bilim dili olarak kullanılması noktasında yeterli bilgi ve anlayışa sahip olur.
11 Yazacağı akademik tezlerde (lisans, yüksek lisans ve doktora) Türk dilini tez yazım kuralları çerçevesinde kullanabilir.
12 Türk dilinin tarihî yapısını bilir.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Dilin tanımı ve özellikleri, dilin sosyal hayatımızdaki yeri ve önemi. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Noktanın kullanıldığı yerler.
2. Hafta Dil-düşünce, dil-millet, dil-kültür bağlantısı; kültürün tanımı. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Virgülün kullanıldığı yerler.
3. Hafta Yeryüzündeki diller, kaynak (menşe) bakımından dünya dilleri, yapı bakımından dünya dilleri, dil farklılaşması; yazı dili, konuşma dili (lehçe, şive, ağız). Dilekçe. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları.
4. Hafta Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, Türk dilinin tarihçesi. Öz geçmiş. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Büyük harflerin kullanıldığı yerler.
5. Hafta Türk dilinin gelişimi. Altay Devri, En Eski Türkçe, İlk Türkçe, Eski Türkçe. Göktürk Yazıtları. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Yabancı kelimelere Türkçe karşılıklar.
6. Hafta Türk dilinin gelişimi; Orta Türkçe, Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Kuman-Kıpçak Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi, Çağatay Türkçesi. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları.
7. Hafta Türk dilinin gelişimi; Yeni Türkçe, Modern Türkçe. Lehçe, Şive, Ağız. Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları, Türklerin günümüze kadar kullandığı alfabeler, dil bilimi. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygula
8. Hafta Ses Bilgisi. Türkçedeki sesler ve sınıflandırılması, Türkçenin hece yapısı, kelime vurgusu. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Birleşik kelimelerin yazılışı.
9. Hafta ARA SINAV
10. Hafta Ses Bilgisi. Ses hadiseleri; ses türemesi, ses düşmesi, ünlü değişmesi, benzeşme. Türkçe kelimelerdeki başlıca ses uyumları. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları.
11. Hafta Anlam ve görevleri bakımından kelimeler. İsimler, zamirler. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. “Ki” bağlacı ve “ki” aitlik ekinin yazılışları.
12. Hafta Anlam ve görevleri bakımından kelimeler. Sıfatlar, zarflar. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. İki nokta üst üste.
13. Hafta Anlam ve görevleri bakımından kelimeler. Edatlar, fiilimsiler. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Mı, mi, mu, mü soru edatının yazılışı.
14. Hafta Fiiller; fiil çekimleri, fiil kipleri, fiillerde kişi. Ek fiil. Yapılarına göre fiiller, yardımcı fiiller, birleşik fiiller. Sunum, şiir, deneme, kompozisyon, hikâye, gazete, dergi çalışmaları ve uygulamaları, kitap tanıtmaları. Da, de bağlacının yazılışı
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5 DK6 DK7 DK8 DK9 DK10 DK11 DK12
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • 1. Her Yönüyle Dil-Ana Çizgileriyle Dil Bilimi, Doğan Aslan, Türk Dili Kurumu Yayını, 2000.
  • 2. YAZIM KILAVUZU; TDK Yayınları, Ankara, 2005.
  • 3. TÜRKÇE SÖZLÜK; TDK Yayınları, Ankara, 2005.
  • 4. KORKMAZ, Prof. Dr. Zeynep; GÜLENSOY, Prof. Dr. Tuncer; ERCİLASUN, Prof. Dr. Ahmet B.; TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON BİLGİLERİ, Yargı Yay., Ankara, 2001.
  • 5. ERGİN, Prof. Dr. Muharrem; TÜRK DİL BİLGİSİ, Bayrak Yay., İstanbul, 1999.
  • 6. GÜLENSOY, Prof. Dr. Tuncer; TÜRKÇE EL KİTABI, Akçağ Yayınları, Ankara, 2005.
  • 7. ÖZKAN, Prof. Dr. Mustafa; YÜKSEK ÖĞRETİMDE TÜRK DİLİ YAZILI VE SÖZLÜ ANLATIM, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2001
  • 8. YAVUZ, Prof. Dr. Kemal; YETİŞ, Prof. Dr. Kâzım; BİRİNCİ, Prof. Dr. Nejat; ÜNİVERSİTE TÜRK DİLİ VE KOMPOZİSYON DERSLERİ, Bayrak Yayınları, İstanbul, 2001.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Sınavlar
Ara Sınav 1 1 1 1
Ödev 1 2 5 10
Ödev 2 1 5 5
Kısa Sınav 1 1 5 5
Final 1 1 1
Sınıf İçi Etkinlik 14 2 28
Toplam İş Yükü 50
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 2,0