Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Dili Türü Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Çağdaş İslam Felsefesinin Ana Sorunları FDB 532 Türkçe Zorunlu 3 + 0 3,0 6,0
Ön Koşul Dersleri
Dersin Seviyesi Lisansüstü
Dersin Verilişi Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum, Problem Çözme, Seminer, Ödev.
Dersin Koordinatörü Arş. Gör. ÖMER SİNA TEKİN
Dersi Veren(ler)
Dersin Amacı Bu dersin amacı öğrencinin Osmanlı’dan günümüze kadar gelen süreçte İslam Felsefesinin epistemoloji, yöntem, bilimlerin tasnifi, felsefe-din ilişkisi gibi teorik, ahlak ve siyaset gibi pratik felsefe sorunlarına temel yaklaşımları hakkında sistematik bilgi kazanmasıdır.
Dersin İçeriği 1. 15. yüzyıl Osmanlı döneminde tehafüt tartışması ışığında İslam felsefesine yaklaşımlara giriş 2. Osmanlının devraldığı İslam siyaset ve ahlak felsefesi mirası 3. İşraki felsefenin Osmanlıdaki mirası 4. Klasik mantık, ahlak ve siyaset felsefelerinin Osmanlı’ya etkileri 5. Modernlik öncesi Islahat hareketleri: İbn Teymiyye örneği 6. Modernist hareketin siyaset felsefesinin değerlendirilmesi: Namık Kemal, Ziya Gökalp, Said Halim, M Akif örnekleri 7. Felsefi modernizm: Muhammed İkbal 8. Felsefi modernizm: Muhammed İkbal 9. Kelami Modernizm 10. Klasik Siyaset Nazariyesi: Hilafet 11. Siyasi Modernizm 12. Gelenekselcilik 13. Eleştirel Rasyonalizm : Fazlur Rahman 14. Modernite Eleştirisi olarak Bilimlerin İslamlaştırılması projesi
Ders Öğrenme Kazanımları
# Öğrenme Kazanımı
1 Çağdaş İslam düşüncesinin doğuşuna etki eden tarihsel ve sosyo-politik dinamikleri açıklar.
2 Gelenek, modernite ve teceddüd (yenilenme) kavramları etrafındaki tartışmaları analiz eder.
3 Muhammed İkbal, Fazlur Rahman, Seyyid Hüseyin Nasr gibi önemli çağdaş düşünürlerin temel felsefi yaklaşımlarını karşılaştırır.
4 İslam dünyasının Batı felsefesi ve modern bilimle karşılaşmasından doğan epistemolojik sorunları değerlendirir.
5 Bilginin İslamileştirilmesi ve gelenekselci ekol gibi güncel felsefi akımları eleştirel bir yaklaşımla yorumlar.
Ders Planı (Haftalık Konular)
Hafta Konular/Uygulamalar Yöntem
1. Hafta Çağdaş İslam Düşüncesine Giriş: Modernite ile Karşılaşma ve Kriz Araştırma
2. Hafta Islahat ve Teceddüd Hareketleri: Afgânî ve Abduh Araştırma
3. Hafta Muhammed İkbal I: Benlik (Hudi) Felsefesi ve Dinî Düşüncenin Yeniden İnşası Araştırma, Diğer Faaliyetler
4. Hafta Muhammed İkbal II: Batı Eleştirisi ve İslam'ın Evrensel Mesajı Araştırma, Diğer Faaliyetler
5. Hafta Gelenekselci Ekol (Tradisyonalizm) I: René Guénon ve Frithjof Schuon Araştırma, Diğer Faaliyetler
6. Hafta Gelenekselci Ekol II: Seyyid Hüseyin Nasr ve Kutsal Bilim Araştırma, Diğer Faaliyetler
7. Hafta Modernizm ve Tarihselcilik: Fazlur Rahman'ın Epistemolojisi ve Metodolojisi Araştırma, Diğer Faaliyetler
8. Hafta Bilginin İslamileştirilmesi Projesi: İsmail Râcî el-Fârûkî ve Seyyid Nakıb el-Attas Araştırma, Diğer Faaliyetler
9. Hafta Çağdaş İslam Siyaset Felsefesi: Devlet, Demokrasi ve Sivil Toplum Tartışmaları Araştırma, Diğer Faaliyetler
10. Hafta Din-Bilim İlişkisi: Modern Bilim Paradigmalarına İslami Yaklaşımlar Araştırma, Diğer Faaliyetler
11. Hafta Çağdaş İslam Düşüncesinde Varoluşçuluk ve Fenomenoloji Etkileri Araştırma, Diğer Faaliyetler
12. Hafta Arap Dünyasında Felsefi Uyanış: Hasan Hanefî ve Muhammed Âbid el-Câbirî Araştırma, Diğer Faaliyetler
13. Hafta Türkiye'de Çağdaş İslam Düşüncesi ve Temel Yönelimler Araştırma, Diğer Faaliyetler
14. Hafta Ders konularının genel değerlendirilmesi ve seminer sunumlarının tartışılması Araştırma, Diğer Faaliyetler
*Ara sınav ve final sınav tarihleri 14 haftalık ders işleyiş planında belirtilmemiştir. Ara sınav ve final sınav tarihleri Üniversitemiz Senatosu kararı ile akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılmaktadır.
Ders - Program Yeterlilikleri İlişkileri
No Program Yeterlilikleri Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 PY1: Lisans döneminde elde ettiği bilgilere dayanarak, FDB alanında bilgisini uzmanlık düzeyinde geliştirmek.
2 PY2: FDB'ye ilişkin araştırmalarda konu seçiminden, araştırmanın sonuçlanmasına ve kamuoyuna sunulmasına kadar devam eden süreçte mesleki etik kurallarına uyarak, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine göre hareket etme becerisini kazanmak.
3 PY3: FDB alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenmek, alana ait bilgileri fert ve toplum yararına kullanma becerisini elde etmek.
4 PY4: FDB alanına ilişkin tarihi bilgilerin yanında, alanıyla ilgili aktüel gelişmeleri takip ederek ülkemiz şartları açısından değerlendirebilme yeteneğini kazanmak.
5 PY5: FDB alanında üretilen bilgi ve becerileri tenkitçi bir yaklaşımla değerlendirip yorumlayabilme becerisine sahip olmak.
6 PY6: FDB alanında kazandığı nosyonu din hizmetleri ve din eğitimi alanında kullanabilecek bir beceriyi sahip olmak.
7 PY7: Akademik alanıyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilme, bunları inceleyip değerlendirebilme ve ele aldığı problemlerin çözümünde kullanabilme becerisini kazanmak.
8 PY8: FDB nosyonundan yararlanarak, günümüzde karşılaşılan bireysel ve toplumsal problemler içim çözüm önerileri sunabilecek bir beceriye sahip olmak.
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik DK1 DK2 DK3 DK4 DK5
PY1 5 5 5 5 5
PY2 5 5 5 5 5
PY3 5 5 5 5 5
PY4 4 4 4 4 4
PY5 4 4 4 4 4
PY6 5 5 5 5 5
PY7 3 3 3 3 3
PY8 4 4 4 4 4
Kaynaklar
Ders Kitabı veya Notu Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır.
Diğer Kaynaklar
  • İkbal, Muhammed. İslam'da Dinî Düşüncenin Yeniden İnşası. Çeviren: Nuriye Çağlar. İstanbul: Kapı Yayınları.
  • Rahman, Fazlur. İslam ve Modernite. Çeviren: Alparslan Açıkgenç. Ankara: Ankara Okulu Yayınları.
  • Nasr, Seyyid Hüseyin. Bilgi ve Kutsal. Çeviren: Yusuf Yazar. İstanbul: İz Yayıncılık
  • Fârûkî, İsmail Râcî. Bilginin İslamîleştirilmesi. Çeviren: Fehmi Koru. İstanbul: Risale Yayınları.
  • Câbirî, Muhammed Âbid. Arap-İslam Aklının Oluşumu. Çeviren: İbrahim Akbaba. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
AKTS / İş Yükü Tablosu
AKTS / İş Yükü Tablosu Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders İçi
Ders Saati (14 Hafta) 14 2 28
Ders Dışı
Ödev 6 6 36
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 6 6 36
Araştırma 6 6 36
Görüşme 1 2 2
Sunum (Hazırlık) 2 3 6
Diğer Faaliyetler 1 3 3
Sınavlar
Ara Sınav 1 2 2
Ödev 1 2 2
Final 1 2 2
Toplam İş Yükü 153
*AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 Dersin AKTS Kredisi 6,0