Rapor Tarihi: 11.04.2026 10:53
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İslam Felsefesinin Ana Sorunları | FDB 530 | Türkçe | Zorunlu | 3 + 0 | 3,0 | 6,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisansüstü |
| Dersin Verilişi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum, Problem Çözme, Seminer, Ödev. |
| Dersin Koordinatörü | Doç. Dr. Fatih AYDIN, Arş. Gör. ÖMER SİNA TEKİN |
| Dersi Veren(ler) | |
| Dersin Amacı | Öğrencinin İslam Felsefesinin epistemoloji, yöntem, bilimlerin tasnifi, felsefe-din ilişkisi gibi teorik felsefeyle ahlak ve siyaset gibi pratik felsefe sorunlarını kavramasını kolaylaştırmak ve çeşitli felsefi akımlara yönelik eleştiriler hakkında sistematik bilgi kazandırmak. |
| Dersin İçeriği | 1. İslam Felsefesinin Kaynakları: Kadim Sümer, Babil, Mısır, Hint gelenekleri ve Grek felsefesi bilgi birikimi 2. Kuran, Sünnet ve Kelamın bilim ve felsefi düşünceyi teşviki 3. İslam Felsefe ekollerinin epistemoloji, varlık ve pratik felsefe konuları açısından değerlendirilmesi 4. Felsefenin Sistematik konuları ve onun bilimleri tasnifi 5. Mantık ve dil ilişkisinden kaynaklanan felsefi sorunlar 6. Meşşai bilgi kuramı açısından dini ve tarihsel bilginin değeri ile ilgili epistemolojik sorunlar 7. Felsefi bilimler tasnifinde sosyal bilimler ve din bilimlerinin konumu ve yeri hakkındaki ihtilaflar ve sorunlar 8. ARA SINAV 9. Metafizik ve kozmoloji açısından felsefe ve din münasebetleri 10. Pratik felsefenin ahlak, siyaset bilimleri ve din ilişkisine dair sorunları 11. İslam felsefesine karşı eleştiriler: Gazali ve İbn Rüşd tehafütleri 12. İşraki ekolun klasik felsefe eleştirisi 13. İbn Teymiyye ve onun felsefe ve mantık eleştirisi 14. Modern dönem ve İslam felsefesi |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | İslam felsefesinin temel problemlerini ve bu problemlerin tarihsel arka planını açıklar. |
| 2 | Tanrı-âlem ilişkisi bağlamında âlemin kıdemi ve hudûsu tartışmalarını analiz eder. |
| 3 | Bilgi teorisi ve akıl anlayışını felsefi metinler üzerinden epistemolojik bir çerçevede değerlendirir. |
| 4 | Nefs (psikoloji), peygamberlik, vahiy ve mucize teorilerini eleştirel bir bakış açısıyla yorumlar. |
| 5 | Nedensellik (illiyet) ve özgür irade gibi problemleri kelâm ve felsefe ekolleri bağlamında karşılaştırır. |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | İslam Felsefesine Giriş: Temel Sorunlar ve Metodoloji | Araştırma |
| 2. Hafta | Varlık Problemi: Varlık-Mahiyet Ayrımı ve Ontolojik Kategoriler | Araştırma |
| 3. Hafta | Tanrı Tasavvuru: Tanrı'nın Varlığı ve Sıfatları | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 4. Hafta | Âlemin Kökeni Problemi I: Sudûr Teorisi ve Kozmoloji | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 5. Hafta | Âlemin Kökeni Problemi II: Kıdem ve Hudûs (Yaratılış) Tartışmaları | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 6. Hafta | Epistemoloji: Bilginin Kaynakları, Akıl Teorisi ve Faal Akıl | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 7. Hafta | Nefs Teorisi (Psikoloji): Nefsin Neliği, Güçleri ve Ölümsüzlüğü | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 8. Hafta | Din-Felsefe (Akıl-Vahiy) İlişkisi ve Hakikatin Birliği Problemi | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 9. Hafta | Peygamberlik ve Vahyin Felsefi Temellendirmesi | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 10. Hafta | Doğa Felsefesi: Nedensellik (İlliyet), Mucize ve Tabiat Yasaları | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 11. Hafta | Kötülük Problemi ve İlahî İnayet (Teodise) | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 12. Hafta | İnsan Fiilleri: Özgür İrade ve Determinizm Problemi | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 13. Hafta | Gazzâlî ve Filozoflar Arasındaki Temel Tartışmalar (Tehâfüt Geleneği) | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 14. Hafta | Ders konularının genel değerlendirilmesi ve seminer sunumlarının tartışılması | Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1: Lisans döneminde elde ettiği bilgilere dayanarak, FDB alanında bilgisini uzmanlık düzeyinde geliştirmek. | ✔ | |||||
| 2 | PY2: FDB'ye ilişkin araştırmalarda konu seçiminden, araştırmanın sonuçlanmasına ve kamuoyuna sunulmasına kadar devam eden süreçte mesleki etik kurallarına uyarak, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine göre hareket etme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 3 | PY3: FDB alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenmek, alana ait bilgileri fert ve toplum yararına kullanma becerisini elde etmek. | ✔ | |||||
| 4 | PY4: FDB alanına ilişkin tarihi bilgilerin yanında, alanıyla ilgili aktüel gelişmeleri takip ederek ülkemiz şartları açısından değerlendirebilme yeteneğini kazanmak. | ✔ | |||||
| 5 | PY5: FDB alanında üretilen bilgi ve becerileri tenkitçi bir yaklaşımla değerlendirip yorumlayabilme becerisine sahip olmak. | ✔ | |||||
| 6 | PY6: FDB alanında kazandığı nosyonu din hizmetleri ve din eğitimi alanında kullanabilecek bir beceriyi sahip olmak. | ✔ | |||||
| 7 | PY7: Akademik alanıyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilme, bunları inceleyip değerlendirebilme ve ele aldığı problemlerin çözümünde kullanabilme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 8 | PY8: FDB nosyonundan yararlanarak, günümüzde karşılaşılan bireysel ve toplumsal problemler içim çözüm önerileri sunabilecek bir beceriye sahip olmak. | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 | DK4 | DK5 |
|---|---|---|---|---|---|
| PY1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PY2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY6 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY7 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY8 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| Ders Kitabı veya Notu | Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır. |
|---|---|
| Diğer Kaynaklar |
|
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 2 | 28 |
|
Ders Dışı |
Ödev | 6 | 6 | 36 |
| Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları | 6 | 6 | 36 | |
| Araştırma | 6 | 6 | 36 | |
| Görüşme | 1 | 2 | 2 | |
| Sunum (Hazırlık) | 2 | 3 | 6 | |
| Diğer Faaliyetler | 1 | 3 | 3 | |
|
Sınavlar |
Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Ödev | 1 | 2 | 2 | |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Toplam İş Yükü | 153 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 6,0 | ||
