Rapor Tarihi: 11.04.2026 10:54
| Ders Adı | Kodu | Dili | Türü | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İslam Felsefesinde Ontolojik Problemler | FDB 521 | Türkçe | Zorunlu | 3 + 0 | 3,0 | 6,0 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Dersin Seviyesi | Lisansüstü |
| Dersin Verilişi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum, Problem Çözme, Seminer, Ödev |
| Dersin Koordinatörü | Arş. Gör. Muhammed Tayyib BARIŞAN |
| Dersi Veren(ler) | |
| Dersin Amacı | Felsefi bir disiplin olarak ontoloji (varlık bilimi) perspektifinde Antik Yunan filozofları da dâhil olmak üzere Meşşâî ve İşraki ekolün varlığa ilişkin ortaya koydukları temel problemleri analitik ve tahlilci bir bakış acısıyla değerlendirebilme yetkinliği kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | 1. Varlık Felsefesinin Konusu 2. Antik Yunanda Ontoloji 3. Aristo Metafiziği ve Ontolojisi 4. İslam Düşüncesinde Ontolojik Yaklaşımlar 5. Farabi Ontolojisi 6. Farabi’de Varlığın Değerleri Problemi 7. Farabi’de Varlık Modaliteleri 8. Ara Sınav 9. İbn Sina Ontolojisi 10. İbn Sina’da Varlığın Değerleri 11. İbn Sina’da Varlık Modaliteleri 12. Sühreverdi Ontolojisi 13. Sühreverdi’de Varlığın Değerleri Problemi 14. Sühreverdi’de Varlık Modaliteleri |
| # | Öğrenme Kazanımı |
| 1 | Antik Yunan’dan İslam Meşşâî düşüncesine ontolojik problemlerin sürekliliğini ve dönüşümünü analiz eder. |
| 2 | Fârâbî ve İbn Sînâ sistemlerinde varlık hiyerarşisini ve sudûr teorisini inceler. |
| 3 | İbn Sînâ sonrası felsefede varlık ve mahiyet arasındaki ontolojik ayrımı değerlendirir. |
| 4 | Meşşâî (varlık esaslı) ve İşrâkî (nur esaslı) ekollerin temel ontolojik ilkelerini karşılaştırır. |
| 5 | Varlık modalitelerini (zorunluluk, imkân, imtina) ve bunların felsefi sonuçlarını tahlil eder. |
| Hafta | Konular/Uygulamalar | Yöntem |
|---|---|---|
| 1. Hafta | Varlık Felsefesinin Konusu | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 2. Hafta | Ontology in Ancient Greece | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 3. Hafta | Aristotelian Metaphysics and Ontology | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 4. Hafta | İslam Düşüncesinde Ontolojik Yaklaşımlar | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 5. Hafta | Farabi Ontolojisi | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 6. Hafta | Farabi’de Varlığın Değerleri Problemi | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 7. Hafta | Farabi’de Varlık Modaliteleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 8. Hafta | Varlık-Mahiyet Ayrımı | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 9. Hafta | İbn Sina Ontolojisi | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 10. Hafta | İbn Sina’da Varlığın Değerleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 11. Hafta | İbn Sina’da Varlık Modaliteleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 12. Hafta | Sühreverdi Ontolojisi | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 13. Hafta | Sühreverdi’de Varlığın Değerleri Problemi | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| 14. Hafta | Sühreverdi’de Varlık Modaliteleri | Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları, Araştırma, Diğer Faaliyetler |
| No | Program Yeterlilikleri | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1: Lisans döneminde elde ettiği bilgilere dayanarak, FDB alanında bilgisini uzmanlık düzeyinde geliştirmek. | ✔ | |||||
| 2 | PY2: FDB'ye ilişkin araştırmalarda konu seçiminden, araştırmanın sonuçlanmasına ve kamuoyuna sunulmasına kadar devam eden süreçte mesleki etik kurallarına uyarak, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilincine göre hareket etme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 3 | PY3: FDB alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenmek, alana ait bilgileri fert ve toplum yararına kullanma becerisini elde etmek. | ✔ | |||||
| 4 | PY4: FDB alanına ilişkin tarihi bilgilerin yanında, alanıyla ilgili aktüel gelişmeleri takip ederek ülkemiz şartları açısından değerlendirebilme yeteneğini kazanmak. | ✔ | |||||
| 5 | PY5: FDB alanında üretilen bilgi ve becerileri tenkitçi bir yaklaşımla değerlendirip yorumlayabilme becerisine sahip olmak. | ✔ | |||||
| 6 | PY6: FDB alanında kazandığı nosyonu din hizmetleri ve din eğitimi alanında kullanabilecek bir beceriyi sahip olmak. | ✔ | |||||
| 7 | PY7: Akademik alanıyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilme, bunları inceleyip değerlendirebilme ve ele aldığı problemlerin çözümünde kullanabilme becerisini kazanmak. | ✔ | |||||
| 8 | PY8: FDB nosyonundan yararlanarak, günümüzde karşılaşılan bireysel ve toplumsal problemler içim çözüm önerileri sunabilecek bir beceriye sahip olmak. | ✔ | |||||
| Program Yeterlilik | DK1 | DK2 | DK3 | DK4 | DK5 |
|---|---|---|---|---|---|
| PY1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PY4 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PY5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY6 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PY7 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PY8 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| Ders Kitabı veya Notu | Ders Kitabı veya Ders Notu bulunmamaktadır. |
|---|---|
| Diğer Kaynaklar |
|
| AKTS / İş Yükü Tablosu | Sayısı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |
|---|---|---|---|---|
|
Ders İçi |
Ders Saati (14 Hafta) | 14 | 3 | 42 |
|
Ders Dışı |
Ödev | 1 | 20 | 20 |
| Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları | 14 | 2 | 28 | |
| Araştırma | 1 | 20 | 20 | |
| Sunum (Hazırlık) | 1 | 13 | 13 | |
|
Sınavlar |
Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Ara Sınav Hazırlık | 1 | 26 | 26 | |
| Final | 1 | 2 | 2 | |
| Toplam İş Yükü | 153 | |||
| *AKTS = (Toplam İş Yükü) / 25,5 | Dersin AKTS Kredisi | 6,0 | ||
