Ders Bilgileri

Ders Bilgileri
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Scada Sistemleri KNT2102 4. Yarıyıl 3 + 1 4,0 4,0
Ön Koşullar Yok
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Ön Lisans
Dersin Türü Ders
Dersin Verilişi Yüz Yüze
Dersin Koordinatörü
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı Endüstride, özellikle imalat sektöründe kullanılan Bilgisayarla veri toplama, kayıt ve kontrol tekniklerini kavrayabilme. Güncel bir “Veri Toplama ve Kontrol Yazılımı” nı (SCADA) kullanabilme.
Dersin İçeriği Bilgisayarlı Kontrol yaklaşımları, Scada sistemlerine ihtiyaç duyulmasının sebepleri, Bilgisayarlı veri toplamanın aşamaları, Scada sisteminin temel bileşenleri, MTU, RTU ve haberleşme modülleri. Scada yazılımın(WinCC) kurulumu ve donanım ayarları, Scada yazılım projesinin oluşturulmarı, etiket ve PLC adreslerinin tanımlanması, Etkileşim HMI arayüz oluşturulması, Arşivleme ve Alarm ayarlarının yapılması.
Ders Öğrenme Kazanımları - Bilgisayarlı Veri toplama ve kontrol için gerekli temel yazılım ve donanımı tanıyabilir.
- Güncel bir SCADA programının konfigürasyonunu yapar ve bir bütün olarak kontrol sistemlerinde kullanabilir.
- Kullanılan SCADA programının farklı marka PLC’ler ile iletişim kurmasını sağlar.
Haftalık Konular (İçerik)
Hafta Konular Öğretim Yöntemleri
1. Hafta Endüstride bilgisayarlı veri toplama ve kontrolün gelişim süreci ve endsütriyel kontrol evreleri: analog kontrol, elektronik kontrol, doğrudan bilgisayarlı kontrol, süpervizör kontrol, dağıtık kontrol, programlı kontrol ve entegre kontrol yaklaşımları.
2. Hafta Bilgisayarla veri toplama ve kontrola olan endüstriyel ihtiyaçlar, PLC ve SCADA ile ilgili temel kavramlar, Bilgisayarlı Veri Toplama ve Kontrol (SCADA) programlarının tanımı, scada yazılımlarının uygulama alanları.
3. Hafta Bilgisayar ile veri toplamanın temel kavramları ve aşamaları: analog ve sayısal işaretler, veri edinim donanım ve yazılımları, haberleşme protokolleri (RS-232, RS-485).
4. Hafta Bilgisayarlı Veri Toplama ve Kontrol yazılımlarının avantaj ve dezavantajlar, PLC-SCADA arasında olması gereken donanımlar(haberleşme modülleri), Scada sisteminin yapısı: RTU, MTU ve haberleşme ağı tanımları.
5. Hafta SCADA sisteminin temel elemanları: RTU' ların donanımsal özellikleri, çalışması ve yerine getirebileceği görevler. PLC'lerin RTU olarak kullanılması, bilgisayarlı RTU yapıları. MTU' ların özellikleri, görevleri, kullanılan yazılımlar ve donanımlar. Merkezi kontrol odaları ve bileşenleri.
6. Hafta SIEMENS-WINCC demo SCADA programının tanıtılması. WINCC programının kurulumu, gerekli donanım tanımları ve programın ana ekran bileşenlerinin açıklanması.
7. Hafta WİNCC de örnek bir uygulamanın gösterilmesi. Bir scada proje dosyasının oluşturulması. PLC sürücülerinin porjeye tanıtılması. Etiket ve gruplarının tanımlanması. Projede iç ve dış etiketlerin oluşturularak gruplanması, etiketlere PLC adreslerinin atanması.
8. Hafta WİNCC de örnek bir uygulamanın gösterilmesi. Bir scada proje dosyasının oluşturulması. PLC sürücülerinin porjeye tanıtılması. Etiket ve gruplarının tanımlanması. Projede iç ve dış etiketlerin oluşturularak gruplanması, etiketlere PLC adreslerinin atanması.
9. Hafta SCADA ekranı için süreç resimlerinin oluşturulacağı grafik tasarımcısının incelenmesi ve bir süreç resminin hazırlanması. SCADA ekranında farklı izleme sayfaları oluşturarak bir buton aracılığı ile bu sayfalar arasında geçişlerin yapılması.
10. Hafta Bir butonla PLC ye kontrol komutu gönderilmesi. Scada ekranında hazırlanan süreç resimlerinin hareketlendirilmesi ve süreç değişkenlerine atanması yolu ile sürecin ekrandan takibi.
11. Hafta Tank seviyesinin görüntülenmesi uygulaması. Scada ekranında I/O alanı oluşturulması, projenin aktfileştirlmesi ve Wincc etiket simülatörünün kullanımı.
12. Hafta Projede arşiv oluşturulması ve zamanlayıcı kurulumu.
13. Hafta Scada ekranında gerçek zamanlı trend pencerelerinin oluşturulması. Scada ekranında çizelgelerin oluşturulması ve süreç değişkenlerinin bu tablolara kayıt edilmesi.
14. Hafta Wincc de Alarm mesajlarının oluşturulması ve görünüm ayarları ile limit değerlerin belirlenmesi. Wincc rapor tasarımcısı ve süreç ile ilgili raporların alınması, yazdırma parametrelerinin ayarlanması.
Kaynaklar
Siemens-WINCC-5.0 kullanım klavuzu, *Practical SCADA for Industry, D. Bailey-E.Wright,Elsevier, * Veri edinimi, J.Park
Dersin Öğrenme Kazanımlarının Program Yeterlilikleri İle İlişkisi
Program Yeterlilik Katkı Düzeyi DK1 DK2 DK3 Ölçme Yöntemi
PY1 4 0 0 0 -
PY2 3 0 0 0 -
PY3 4 0 0 0 -
PY4 4 0 0 0 -
PY5 4 0 0 0 -
PY7 4 0 0 0 -
PY11 4 0 0 0 -
PY12 4 0 0 0 -
*DK = Ders Kazanımı.
0 1 2 3 4 5
Ders Katkı Düzeyi Yok Çok Düşük Düşük Orta Yüksek Çok Yüksek
Ölçme Yöntemi Yazılı sınav Sözlü sınav Ödev/Proje Laboratuvar Çalışması Sunum /Seminer
AKTS / İş Yükü Tablosu
Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Saati 14 4 56
Ön Hazırlık, Pekiştirme Çalışmaları 1 12 12
Araştırma 1 10 10
Diğer Faaliyetler 1 16 16
Ara Sınav 1 1 1 1
Ödev 1 1 10 10
Final 1 1 1
Toplam İş Yükü 106
Dersin AKTS Kredisi 4,0